Spowolnienie budownictwa mieszkaniowego: brak rąk do pracy i rosnące koszty

Spadek aktywności w budownictwie mieszkaniowym

Początek 2025 roku przyniósł wyraźne osłabienie aktywności w budownictwie mieszkaniowym. Liczba mieszkań oddanych do użytku spadła o 4,6% w porównaniu do analogicznego okresu ubiegłego roku – wynika z najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego. Co więcej, o ponad 11% mniej inwestycji w ogóle wystartowało. W Polsce oddano do użytkowania 46,1 tys. mieszkań. Deweloperzy przekazali do eksploatacji 27,7 tys. mieszkań – o 4,7% mniej niż przed rokiem, natomiast inwestorzy indywidualni 17,1 tys. mieszkań, tj. o 5,7% mniej.

Skąd taki spadek? Winny nie jest tylko koszty kredytowania czy biurokracja. Coraz częściej z placów budowy słychać głosy o niedoborze ludzi. Brakuje rąk do pracy, a te, które są – kosztują coraz więcej.

Globalny problem w lokalnej skali

Raport firmy PlanRadar, analizujący sytuację na globalnym rynku budowlanym, jasno wskazuje, że Polska nie jest wyjątkiem. W całej Europie firmy zmagają się z deficytem wykwalifikowanych pracowników, co prowadzi do opóźnień, wzrostu kosztów i rezygnacji z niektórych projektów.

Czytaj również: Dyrektywa RED III szansą na uproszczenie procesu inwestycyjnego OZE

W Polsce, według najnowszych danych GUS dotyczących nastrojów przedsiębiorców, niedobór pracowników i rosnące koszty zatrudnienia to dwa z najczęściej wskazywanych czynników ograniczających działalność w branży budowlanej. Co to oznacza w praktyce? Nawet jeśli deweloper ma finansowanie i działkę, to bez ekipy budowlanej nie wbije przysłowiowej łopaty.

Pokolenie, które nie chce budować

Problem nie sprowadza się jedynie do liczby dostępnych pracowników. To kwestia pokoleniowej zmiany. Starsze roczniki fachowców odchodzą na emeryturę, a młodsze – wybierają inne ścieżki. Branża budowlana przestaje być atrakcyjna, a jednocześnie brakuje skutecznych mechanizmów przyciągania nowych kadr.

- W najgorszym scenariuszu deficyt wykwalifikowanej kadry może prowadzić do spadku liczby nowych inwestycji oraz pogorszenia jakości i tempa realizowanych projektów. Luki kadrowej najprawdopodobniej nie uda się zniwelować migrantami zarobkowymi, ponieważ polityka migracyjna państwa musi być ostrożna i racjonalna. Jedynym rozwiązaniem, które może pomóc utrzymać efektywność operacyjną, wydaje się więc upowszechnienie nowych technologii na placach budów. Choć budownictwo uchodzi za branżę konserwatywną, digitalizacja procesów budowlanych jest tak naprawdę jedyną drogą, którą powinny podążać rodzime firmy w obliczu chronicznego braku rąk do pracy  – mówi Damian Kaźmierczak, wiceprezes Polskiego Związku Pracodawców Budownictwa.

Czy rynek wyhamuje bardziej?

Choć część firm nadal działa według tradycyjnych schematów, coraz więcej podmiotów budowlanych dostrzega, że cyfryzacja dziś to nie opcja, a konieczność. Automatyzacja procesów, cyfrowy nadzór nad jakością czy elektroniczny obieg dokumentacji pozwalają nie tylko zwiększyć efektywność, ale też lepiej wykorzystać ograniczone zasoby ludzkie.

Czytaj również: Podsumowanie I kwartału 2025 warszawskiego rynku biurowego

Raport PlanRadar (wiodącej platforma do cyfrowej dokumentacji, komunikacji i raportowania w budownictwie, zarządzaniu obiektami i nieruchomościami) pokazuje, że organizacje, które skutecznie wdrażają cyfrowe narzędzia, szybciej adaptują się do trudnych warunków rynkowych i osiągają konkretne korzyści operacyjne. 

- Obok cyfrowych usprawnień potrzebne są także działania systemowe –  reforma kształcenia zawodowego, poprawa warunków zatrudnienia czy przyciągnięcie pracowników z zagranicy. Tylko połączenie nowoczesnych narzędzi z długofalową strategią pozwoli trwale ustabilizować sytuację w branży – podsumowuje Krzysztof Studziński, Regional Manager PlanRadar w Polsce.

Potrzeba działań systemowych

Obecna sytuacja w sektorze budownictwa mieszkaniowego w Polsce wymaga podjęcia działań mających na celu zwiększenie efektywności procesów budowlanych oraz poprawę warunków zatrudnienia w branży. W przeciwnym razie, niedobór mieszkań oraz problemy z realizacją inwestycji mogą się pogłębiać, wpływając negatywnie na rozwój gospodarczy kraju.

Potrzebne są systemowe rozwiązania, takie jak inwestycje w edukację zawodową, poprawa warunków pracy w sektorze budowlanym oraz ułatwienia dla legalnej migracji zarobkowej. Tylko kompleksowe podejście pozwoli na przezwyciężenie obecnych wyzwań i zapewnienie stabilnego rozwoju rynku mieszkaniowego w Polsce.

Źródła:

1. PlanRadar. (2024). Global Housebuilders’ Survey 2024. https://www.planradar.com/pl/ebooks/globalne-badanie-firm-budownictwa-mieszkalnego/

1. https://ssgk.stat.gov.pl/Koniunktura_gospodarcza.html

1. https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/przemysl-budownictwo-srodki-trwale/budownictwo/budownictwo-mieszkaniowe-w-okresie-styczen-marzec-2025-r-,5,162.html