Technologie elektryczne przejmują stery. Raport Ember w polskiej wersji od PORT PC

Komisja Europejska zapowiada publikację Planu Elektryfikacji w drugiej połowie lipca 2026 r. Dokument ma przyspieszyć opłacalną i przyjazną dla systemu elektroenergetycznego elektryfikację zużycia energii w transporcie, przemyśle i budynkach. Elektryfikacja przestaje być tematem sektorowym i staje się jednym z głównych kierunków europejskiej polityki energetycznej, przemysłowej i infrastrukturalnej, a jednocześnie wpisuje się w globalny trend efektywnej elektryfikacji.

Raport Ember tłumaczy logikę tej zmiany: przejście od systemu opartego na spalaniu paliw do systemu opartego na energii elektrycznej, efektywności, elastyczności i integracji sektorów. Dane z raportu są jednoznaczne: globalny system energetyczny oparty na paliwach kopalnych marnuje około dwóch trzecich energii pierwotnej, a skala związanych z tym strat sięga 4,6 bln USD rocznie, czyli niemal 4% światowego PKB. W najważniejszych zastosowaniach końcowych — takich jak ogrzewanie, transport czy napędy w przemyśle — technologie elektryczne mogą być 3–4 razy bardziej efektywne niż rozwiązania oparte na spalaniu paliw. Dlatego transformacja nie polega wyłącznie na zastąpieniu jednych źródeł energii innymi, ale na zmianie całego sposobu wykorzystania energii.

^{Źródło: Ember, The Electrotech Revolution, 2025 (wersja polska za zgodą Ember)}

Czytaj również: Ciepło z odpadów mogłoby ogrzać połowę polskich miast. Eksperci apelują o jasne przepisy

Ember proponuje nowe spojrzenie na zmianę zachodzącą w światowej energetyce. Nie opisuje jej wyłącznie jako polityki klimatycznej ani jako samego odejścia od paliw kopalnych w produkcji energii. Pokazuje ją jako zmianę technologiczną napędzaną przez fizykę, ekonomię i geopolitykę, kładąc akcent na rozwój i nowe szanse gospodarcze. Elektrotechnologie — fotowoltaika, energetyka wiatrowa, pompy ciepła, samochody elektryczne i magazyny energii — rozwijają się dynamicznie, stają się coraz tańsze i tworzą nową logikę systemu energetycznego, opartą na efektywności, elastyczności i większym bezpieczeństwie energetycznym. Raport pokazuje potrzebę odejścia od rozmowy o transformacji wyłącznie przez pryzmat celów klimatycznych i przesuwa uwagę na cele ekonomiczne, technologiczne i geopolityczne.

Technologie elektryczne stają się coraz lepsze, a jednocześnie coraz tańsze. Jednym z najbardziej widocznych przykładów tej zmiany są baterie i magazyny energii. Raport Ember pokazuje, że koszt ogniw akumulatorowych od 1991 roku spadł o 99%, w tym 15-krotnie w ciągu ostatnich 15 lat, a gęstość energii ogniw wzrosła o blisko 350%. Te liczby świadczą o tym, jak głęboka zmiana technologiczna dokonała się na naszych oczach. Według autorów raportu elektryfikacja — wraz z rozwojem technologii, produkcji, usług cyfrowych i nowych modeli zarządzania energią — może być traktowana jako szósta faza rewolucji przemysłowej. Polska i Europa nie mogą jej przespać.

— To raport o zmianie cywilizacyjnej i gospodarczej, która już zachodzi na świecie. Pokazuje, że przyszłość systemu energetycznego będzie oparta na elektronach, a nie na dalszym spalaniu paliw. Dlatego zależało nam, aby ta publikacja była dostępna po polsku i aby jej polska premiera odbyła się właśnie podczas tegorocznego Kongresu PORT PC. W kontekście zapowiadanego unijnego Planu Elektryfikacji Polska potrzebuje dziś nowego języka rozmowy o transformacji — języka efektywności, elektryfikacji, bezpieczeństwa energetycznego i nowoczesnej polityki przemysłowej. Pompy ciepła i samochody elektryczne należą do kluczowych elementów tej zmiany — podkreśla Paweł Lachman, prezes zarządu PORT PC.

Na szczególną wagę raportu Ember wskazywał podczas XIV Kongresu PORT PC również Grzegorz Onichimowski – prezes zarządu Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. To ważny sygnał, że elektryfikacja budynków, transportu i przemysłu nie jest już tematem niszowym, lecz jednym z centralnych wyzwań dla całej infrastruktury energetycznej państwa oraz gospodarki. Uelastycznienie popytu i podaży jest odpowiedzią na wyzwania, z którymi zmagają się operatorzy systemu elektroenergetycznego, tacy jak PSE.

Czytaj również: Moduły fotowoltaiczne do firmy – jak planować instalację pod większe zużycie energii?

Raport Ember pokazuje jasno: przyszłość energetyki nie będzie oparta na coraz większym spalaniu paliw, lecz na coraz efektywniejszym wykorzystaniu energii elektrycznej. Dla Polski ma to szczególne znaczenie, ponieważ elektryfikacja końcowego zużycia energii wciąż nie jest wpisana w krajowe dokumenty strategiczne, takie jak Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK), jako jeden z głównych i mierzalnych filarów transformacji. Bez jasnego i mierzalnego celu elektryfikacji końcowego zużycia energii trudno będzie dobrze planować rozwój sieci, magazynów energii, taryf dynamicznych, elastyczności popytu, pomp ciepła, elektromobilności i nowoczesnych budynków. Budowa takiego systemu pozwoli ograniczyć marnotrawstwo energii, obniżyć koszty dla gospodarstw domowych i przemysłu, wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne oraz włączyć Polskę w globalny wyścig technologiczny i gospodarczy.

Raport dostępny jest pod adresem:
https://portpc.pl/pdf/14kongres/Slidedeck-The-Electrotech-Revolution_final.pdf 

Oryginalny raport Ember (anglojęzyczny, wrzesień 2025):
https://ember-energy.org/app/uploads/2025/09/Slidedeck-The-Electrotech-Revolution-PDF.pdf 

PORT PC dziękuje think tankowi Ember za zgodę na przygotowanie polskiej wersji raportu oraz za możliwość jego prezentacji podczas XIV Kongresu PORT PC. 

XIV Kongres PORT PC odbył się pod hasłem budynku przyszłości — bezemisyjnego, zelektryfikowanego i przygotowanego na rosnące znaczenie elastyczności energetycznej. Koncepcja „Dom bez rachunków 2.0” pokazuje, że nowoczesny budynek to nie tylko projekt energetyczny czy ekologiczny, ale przede wszystkim gospodarczy.