Podstawowe warunki i zasady organizacji ewakuacji ludzi z obiektów budowlanych

Zapewnienie warunków bezpiecznej ewakuacji to miedzy innymi: szybkie alarmowanie, zabezpieczenie ludzi przed oddziaływanie gazów pożarowych, oddzielenie strefy zagrożonej od pozostałych części budynku, zapobieganie szybkiemu rozwojowi pożaru oraz przygotowanie organizacyjne sprawnej ewakuacji. Jednym z podstawowych obowiązków właściciela, zarządcy, użytkownika obiektu, budynku i terenu zgodnie z postanowieniami art. 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej jest zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie lub na terenie bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji oraz ustalić sposoby postępowania na wypadek pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.

Do niezbędnych elementów przeprowadzenia bezpiecznej i skutecznej ewakuacji zaliczać będziemy zagwarantowanie przez właściciela, zarządcę, użytkownika obiektu warunków technicznych do jej przeprowadzenia (drogi ewakuacyjne, wydzielenia stref pożarowych, elementy wykończenia wnętrz, znaki bezpieczeństwa) oraz wypracowania i praktycznego sprawdzenia działania procedur ewakuacji w powiązaniu z algorytmami działania technicznych systemów zabezpieczeń przeciwpożarowych (systemy sygnalizacji pożaru, wentylacji pożarowej, oświetlenia awaryjnego, sterowania klapami oddymiającymi itp.).

Ewakuacja w swoim założeniu jest działaniem zorganizowanym, dlatego też znajomość zasad oraz wyrobienie umiejętności praktycznych jest jednym z podstawowych problemów bezpieczeństwa ewakuacji. W sytuacji zagrożenia życia i zdrowia działanie personelu powinno być pozbawione cech improwizacji, przypadkowości i paniki. W sytuacji stresu spowodowanego nagłym, niebezpiecznym zdarzeniem zostaje znacznie upośledzona zdolność racjonalnego działania, dlatego działania personelu do czasu przybycia jednostek ochrony przeciwpożarowej powinny odbywać się według pewnych, ustalonych wcześniej schematów. Decyzję o ewakuacji podejmuje dyrektor, kierownik, właściciel a w czasie jego nieobecności – osoba wyznaczona posiadająca odpowiednie predyspozycje do kierowania grupami osób.

Ewakuacja ludzi odbywa się w trzech etapach:

• pierwszy etap związany jest z poruszaniem się ludzi w pomieszczeniach w kierunku drzwi ewakuacyjnych,

• drugi etap związany jest z poruszeniem się ludzi po drogach ewakuacyjnych do wyjścia ewakuacyjnego końcowego,

• trzeci etap to wyjście na zewnątrz budynku i rozproszenie się ludzi lub przemieszczenie się do miejsca zbiórki.

W ramach obowiązujących dziś w tym zakresie przepisów należy stwierdzić, iż aby uznać w budynku warunki ewakuacji ludzi za odpowiednie, czas potrzebny na ewakuację powinien być znacznie krótszy niż czas, w którym wynikające z rozwoju pożaru zadymienie, temperatura lub promieniowanie cieplne, zagrażają życiu i zdrowiu ludzi.