Sztuka na transformatorach. Murale zmieniają warszawską tkankę miejską

Infrastruktura, taka jak rozdzielnie czy budynki, to zwykle rzadko dostrzegane elementy miasta. Kiedy mogą stać się płótnem dla artystów, zyskują nową rolę.

- Murale powstające na naszych obiektach zmieniają techniczne ściany w miejsca spotkania z kulturą i budują bliższą relację z miastem. Nowo powstałe prace autorstwa Dariusza Paczkowskiego i Magdaleny Czyżykiewicz-Janusz dołączają istniejących już projektów na mapie miasta. Wszystkie zostały zrealizowane wspólnie z młodzieżą i partnerami społecznymi, dzięki czemu pokazują, że energetyka może być blisko ludzi – również w wymiarze kultury – mówi Aleksandra Smolarska-Flis, rzecznik prasowy Stoen Operator.

Wizerunki niezwykłych postaci przy ul. Dzielnej

Na ścianie budynku stołecznego operatora przy ul. Dzielnej powstał mural inspirowany osobą dr. Davida R. Hawkinsa – psychiatry, naukowca i autora Mapy Poziomów Świadomości. Przedstawiona na nim sentencja zwraca uwagę na sprawczość jednostki oraz odpowiedzialność za własne życie. Kompozycja, wpisuje się w klimat okolicy, zaprasza do refleksji i niesie duchowe przesłanie osadzone w dynamicznym charakterze dzielnicy.

Czytaj również: Oświęcim zyska nową przestrzeń pamięci. Powstanie pawilon dla drewnianej mykwy

Kolejna praca, która pojawiła się na rogu ul. Dzielnej i Smoczej, przedstawia Zenię Larsson – polsko‑szwedzką pisarkę i rzeźbiarkę żydowskiego pochodzenia, ocalałą z Zagłady. Portret przywraca pamięć o artystce i symbolicznie wpisuje jej historię w przestrzeń współczesnej Warszawy.

– Mural jest dialogiem z okolicą – opowiada o ludziach i pamięci zapisanej w murach. Gdy pojawia się tam, gdzie dzieje się codzienność, sztuka odzyskuje sprawczość i realnie wpływa na wrażliwość przechodniów – mówi Dariusz Paczkowski, artysta i współautor prac.

Kontynuacja projektów łączących sztukę, edukację i wrażliwość społeczną

Nowe realizacje rozwijają dotychczasowe działania artystyczne na obiektach należących do spółki Stoen Operator. W połowie czerwca ubiegłego roku na transformatorze przy ul. Solidarności 66 powstał mural upamiętniający muzyków i muzyczki Warszawskiego Getta. Stworzyła go młodzież z Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego im. Zuzanny Ginczanki pod opieką Dariusza Paczkowskiego. Praca odwołuje się do historii, a jednocześnie włącza młode pokolenie w działanie i podtrzymywanie pamięci, zachęca do poznawania i interpretowania lokalnego dziedzictwa.

Czytaj również: Z popiołów do przyszłości – Teatr Victoria jako serce gliwickiej kultury

Na stacji transformatorowej przy ul. Lazurowej na Bemowie widnieje mural przygotowany w ramach działań aktywizacyjnych, realizowanych przez Ośrodek Wsparcia i Rehabilitacji dla Osób z Niepełnosprawnościami. Uczestnicy zajęć, którzy prowadzą własny zespół muzyczny, współtworzyli ten projekt. Uwiecznili na nim swoje twarze i pasje, dzięki czemu dzieło stało się formą artystycznego wzmocnienia i pokazania ich obecności w życiu dzielnicy.

W 2023 roku odsłonięto także mural poświęcony Alinie Margolis‑Edelman na budynku transformatora przy ul. Walecznych 4/6. Dzięki inicjatywie społeczności  Liceum Francuskiego im. René Goscinnego oraz Państwowego Przedszkola nr 292 postać tej lekarki i uczestniczki powstania warszawskiego została utrwalona w niecodziennej formie. Praca wpisała się w obchody 80. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim.

Sztuka bliżej ludzi

Murale realizowane na infrastrukturze Stoen Operator stają się elementem nowoczesnego rozumienia odpowiedzialności społecznej – wzmacniają lokalną tożsamość, upamiętniają ważne postacie i angażują mieszkańców oraz instytucje. Dzięki współpracy z artystami i społecznościami lokalnymi techniczne obiekty zmieniają się w niewielkie przestrzenie kultury, które łączą ludzi i wzbogacają przeżycia pojawiające się podczas obcowania z miastem.