W jakich przypadkach faktura VAT nie uprawnia do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług?

W jakich przypadkach faktura VAT nie uprawnia do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług?

Prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z dokumentów zakupowych jest nadrzędnym prawem podatnika, stanowiącym fundament zasady neutralności podatku od towarów i usług. Istnieją jednak sytuacje, gdzie ustawodawca zdecydował o ograniczeniu tego prawa. Wynikają one m.in. z dokonywania zakupów niewykorzystywanych w działalności opodatkowanej, od podatników niezarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni, zakupów związanych z samochodami wykorzystywanymi do celów mieszanych w działalności gospodarczej lub usługami noclegowymi i gastronomicznymi czy też wynikających z nadużyć lub oszustw podatkowych. W celu ograniczenia ryzyka podatkowego związanego z błędnym odliczeniem VAT podatnik powinien znać obowiązujące zasady w tym zakresie. Czytaj dalej

Wykorzystanie towaru lub usługi w wykonywanej działalności gospodarczej

W pierwszej kolejności przy ocenie prawa do odliczenia VAT z faktury zakupowej należy zwrócić uwagę na wykorzystanie towaru lub usługi do wykonywania opodatkowanej działalności gospodarczej (art. 86 ust. 1 ustawy o VAT). Innymi słowy, jeżeli podatnik dokonuje zakupu towarów lub usług niezwiązanych z opodatkowaną działalnością gospodarczą, wówczas nie przysługuje mu prawo do odliczenia VAT. Przykładowo więc podatnik świadczący usługi doradcze, dokonując prywatnego zakupu butów sportowych, nie będzie miał prawa do odliczenia VAT z takich faktur.


W jakich przypadkach faktura VAT nie uprawnia do odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego

 

Czytaj również: Rozliczanie podatku VAT z transakcji importu towarów


Kolejna sytuacja dotyczy podatników prowadzących działalność opodatkowaną i zwolnioną. W takich sytuacjach w pierwszej kolejności powinien on przyporządkować wydatek do określonego rodzaju działalności. Jeżeli nie będzie to możliwe, zastosowanie znajdzie odpowiednio wyliczona proporcja, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT. Zatem podatnik będzie miał prawo do odliczenia VAT z takich faktur zakupowych jedynie w części.


Nabycie usługi od podatnika VAT

Ustawodawca w art. 88 ust. 4 ustawy o VAT wskazał, że brak jest możliwości odliczenia VAT z faktur wystawionych przez podmioty niezarejestrowane jako podatnicy VAT czynni. Taki zapis ustawy w połączeniu ze stanowiskiem fiskusa i wytycznymi Ministerstwa Finansów w zakresie weryfikacji kontrahentów sprawia, że podatnicy powinni dużą wagę przykładać do weryfikacji swoich kontrahentów, w szczególności w zakresie weryfikacji statusu VAT. Status podatnika można zweryfikować, korzystając z ogólnodostępnego rejestru elektronicznego umieszczonego na stronach Ministerstwa Finansów. Warto przy tym pamiętać o odpowiedniej dokumentacji przeprowadzonej weryfikacji statusu kontrahenta.

 

Ograniczone odliczenie – pojazdy osobowe

W przypadku wydatków związanych z określonymi samochodami wykorzystywanymi do użytku mieszanego podatnikowi przysługuje co do zasady prawo do odliczenia jedynie 50% podatku VAT wynikającego z faktury zakupu. Powyższe wydatki to w szczególności wydatki na nabycie pojazdu, używanie (także rata leasingowa) oraz eksploatację. W pierwszej kolejności podatnicy powinni określić rodzaj i przeznaczenie pojazdu, a także jakie warunki winien spełniać, aby odliczyć VAT w całości. Jeżeli ich nie spełnia, odliczenie możliwe jest tylko w części. W ślad za tą klasyfikacją dokonuje się także odliczenia od wydatków eksploatacyjnych związanych z danym pojazdem.


Usługi noclegowe i gastronomiczne

Ustawodawca zdecydował się pozostawić w art. 88 ust. 1 ustawy o VAT jedynie usługi gastronomiczne i noclegowe, co oznacza, że nabycie tych usług, nawet jeżeli jest ono związane z opodatkowaną działalnością gospodarczą, będzie wiązać się z brakiem możliwości odliczenia podatku VAT. Powyższe nie dotyczy nabycia gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób. Jest to ograniczenie przedmiotowe i dotyczy określonego rodzaju usług. Sądy administracyjne wskazują, że nabycie na rzecz klienta usług gastronomicznych i noclegowych, które następnie zostaną odsprzedane, nie powinno być ograniczane w zakresie możliwości odliczenia VAT (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. I FSK 1393/17). Ponadto należy odróżnić usługi gastronomiczne od usług cateringowych, od których można odliczać VAT bez ograniczeń.


Transakcja nieopodatkowana lub zwolniona

Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego także w sytuacji, jeżeli zakupione towary lub usługi nie podlegają opodatkowaniu lub są zwolnione z opodatkowania. Oznacza to, że podatnik powinien zwrócić uwagę na klasyfikację podatkową nabywanych towarów i usług, w szczególności nie jest on w tym zakresie związany kwalifikacją dokonaną przez wystawcę faktury. Przykładowo więc, jeżeli podatnik otrzyma fakturę dokumentującą czynność zwolnioną z opodatkowania, na której wskazana została stawka 23%, to nie ma prawa do odliczenia VAT z takiej faktury.


Puste faktury, podatnicy nieistniejący, czynności pozorne itp.

Ostatnia grupa przypadków, w ramach których brak jest możliwości odliczenia VAT to sytuacje nadużyć podatkowych. W szczególności brak jest możliwości odliczenia VAT z faktur wystawionych przez podmiot nieistniejący lub z faktur tzw. pustych, czyli dokumentujących czynności, które się nie zdarzyły albo są niezgodne z rzeczywistością. Ponadto ustawodawca zakazał odliczenia VAT z faktur dokumentujących czynności pozorne.


Przykładowo więc, jeżeli zdarzenie w ogóle nie zaistniało, zaistniało w innej dacie lub innych rozmiarach, podatnik traci prawo do odliczenia VAT (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 4 marca 2020 r., sygn. I SA/Bk 47/20). Ponadto organy podatkowe i sądy administracyjne zwracają uwagę na konieczność dochowania należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów podatnika. W przypadku braku inicjatywy lub braku staranności przy weryfikacji prawo do odliczenia VAT może zostać ograniczone (por. wyrok WSA Poznań z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. I SA/Po 553/19).

 

Czytaj również: Które przedsiębiorstwa mogą wnioskować o ulgi podatkowe lub o dalsze odroczenie podatku od nieruchomości?


W jakich przypadkach faktura VAT nie uprawnia do odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego

 

Autor: radca prawny Robert Nogacki

Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku, doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Źródło: Skarbiec / budnet.pl

Czytaj też…

Czytaj na forum

  • Zakup działki na stanowisku archeologicznym Liczba postów: 17 Grupa: Zanim wybud... Witam, moja koleżanka kupiła działkę w tzw. obszarze ochronnym, stanowisko archeologiczne znajduje się na sąsiedniej działce. Dzięki temu faktowi wynegocjowała....
  • kupno mieszkania Liczba postów: 138 Grupa: Nieruchomoś... Kupno mieszkania to poważna decyzja, dlatego trzeba być bardzo ostrożnym. Warto przejrzeć jak najwięcej ofert i porównać między sobą, aby wybrać najlepsze. Na s...
  • Woda i kanalizacja Liczba postów: 12 Grupa: Prawo Szeroki wybór artykułów i materiałów hydraulicznych znajdziesz w ofercie sklepu www.hydrauliczny-gdansk.pl. Ja kupiłem tam niedawno syfony, wężyki oraz zaworki....
  • Opłata notarialna Liczba postów: 62 Grupa: Spółdzielni... U mnie nie ma problemu z notariuszem mam jednego sprawdzonego do wielu lat mianowicie http://www.majewska-notariusz.pl/ i jezeli potrzebujecie pomocy notarialne...
  • Audyty Energetyczne Liczba postów: 54 Grupa: Spółdzielni... Profesjonalne audyty energetyczne wykonuje także firma www.et-energoaudyt.com . Jego celem jest zebranie odpowiedniej wiedzy do oceny zużycia energii w budynku....

Kalkulator zwrotu podatku VAT za materiały budowlane

Społeczność budnet.pl ma już 16110 użytkowników

Użytkownicy online (1)

gości: 142

Ostatnio dołączyli
Zobacz wszystkich >
Galerie
Zobacz wszystkie galerie >