Samowola budowlana

Właściwy organ nakazuje (z zastrzeżeniami omówionymi poniżej) w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeśli z jakiś względów nie wnieśliśmy wniosku o uzyskanie pozwolenia na budowę lub byliśmy nieświadomi tego że np. go nie mamy albo straciło ważność, ustawodawca idąc na rękę w takich (często dramatycznych przecież przypadkach) zezwolił zalegalizować „samowolę budowlaną” czyli obiekt budowlany wzniesiony bez  wymaganego pozwolenia na budowę, jeśli:

- nie narusza on przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a zwłaszcza ustaleń planu miejscowego oraz przepisów prawa budowlanego;

- inwestor przedstawi dokumenty wymagane przy występowaniu o pozwolenie na budowę lub zgłaszania zamiaru budowy;

- naruszenia są tego rodzaju, że jest możliwe doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem;

- wniesie się opłatę legalizacyjną.

Należy przedstawić dokumenty świadczące o tym, że istnieje możliwość legalizacji takiego obiektu budowlanego i przedłożyć je w urzędzie, który:

- zbada czy istnieje zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i ustaleniami planu miejscowego,

- sprawdzi kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, pozwoleń, uzgodnień i sprawdzeń.

- ustali uprawnienia budowlane osoby które nadzorowała budowę.

Jeżeli budowa obiektu lub jego wybudowanie bez pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

- ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

- ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

- zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

- dokumentów (projekt budowy w 4 egzemplarzach ze wszystkimi zgromadzonymi uzgodnieniami, opiniami, pozwoleniami i zaświadczeniami oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane). Do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu mówiącego o sprawdzeniu projektu pod względem zgodności z przepisami (w tym techniczno-budowlanymi). Przedłożenie w wyznaczonym terminie powyższych dokumentów, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie powyższych obowiązków, organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego.