Umowa dożywocia, czyli mieszkanie za opiekę

Rz: Starsza osoba w zamian za opiekę chce przekazać mieszkanie opiekunowi, który nie jest z nią spokrewniony. Jak to zrobić formalnie, a jednocześnie najprościej, aby nikt nie kwestionował tej darowizny?

Joanna Borczyk: W takich sytuacjach zasadne jest zawarcie umowy o dożywocie. Umowa ta uregulowana jest w kodeksie cywilnym. Przez zawarcie umowy nabywca zobowiązuje się do zapewnienia zbywcy (np. starszej osobie wymagającej opieki) dożywotniego utrzymania.

W zamian za opiekę na nabywcę zostaje przeniesione prawo własności nieruchomości. Nabywca jest zobowiązany w szczególności do zapewnienia mieszkania, wyżywienia, opieki w trakcie choroby, a także wyprawienia pogrzebu zbywcy (dożywotnika). Postanowienia umowy mogą modyfikować obowiązki nabywcy.

Wystarczy spisać wolę w domu czy trzeba to zrobić u notariusza?

Umowa dożywocia wiąże się z przeniesieniem własności nieruchomości, więc powinna być zawarta w formie aktu notarialnego, pod rygorem nieważności. Co istotne, prawo dożywocia może być wpisane do księgi wieczystej. Tak ujawnione prawo zyskuje tzw. rozszerzoną skuteczność względem praw nabytych przez czynność prawną po wpisaniu do księgi wieczystej (z wyjątkiem niektórych służebności). Rozszerzona skuteczność zabezpiecza prawa dożywotnika.
Interesom dożywotnika ujawnionego w księdze wieczystej służą również przywileje w postępowaniu egzekucyjnym (np. art. 1000 § 3 k.p.c.) czy upadłościowym (np. art. 313 § 3 p.u.i n.). Prawo dożywocia i uprawnienia dożywotnika są niezbywalne i nie podlegają egzekucji. Z osobistego charakteru tego prawa wynika też, że nie wchodzi ono w skład spadku.

czytaj więcej...