Cyberzagrożenia w wyborach – jak nie dać się oszukać?

Pod cyfrowym ostrzałem

Według Check Point Research w 2024 r. Polska była celem blisko 100 tys. cyberataków, a nasz sektor użyteczności publicznej doświadczał 2041 incydentów tygodniowo, przewyższając światową średnią. Według raportu Microsoft Digital Defense nasz kraj zajmuje trzecie miejsce w Europie pod względem narażenia na ataki ze strony cyberprzestępczych organizacji sponsorowanych przez obce państwa.

Zagrożenie cyberatakami wymierzonymi w wybory jest więc realne. Ich celem jednak może wcale nie być bezpośrednia zmiana wyniku głosowania.

^{Adobe Stock}

Czytaj również: Jak poradzić sobie z twardą wodą?

„Cyberprzestępcy mogą dążyć np. do podważenia zaufania do procesu wyborczego, polaryzacji społeczeństwa, próbować wpłynąć na to, czy w ogóle pójdziemy zagłosować” - komentuje Łukasz Boduch, Software & Applications - Solutions Architect z firmy IT SoftServe Poland.

 

AI i social media w walce o głosy

Arsenał atakujących obejmuje wiele narzędzi.

„Najbardziej prawdopodobne scenariusze obejmują ataki DDoS na strony internetowe PKW, partii politycznych czy podmiotów odpowiedzialnych za cyberbezpieczeństwo, phishing wymierzony w kandydatów, ich bliskich, komitety wyborcze czy partie, a także manipulowanie opinią publiczną np. poprzez publikowanie deepfake’ów w social media” - wymienia Łukasz Boduch z SoftServe Poland.

 

Dezinformacja może też obejmować fałszywe komunikaty np. o wcześniejszym zamykaniu lokali wyborczych.

Możliwość manipulacji zwiększyła sztuczna inteligencja.

„AI umożliwia dziś tworzenie bardzo przekonujących deepfake'ów, np. sfałszowanych wideo, na których politycy >>mówią<< rzeczy, których nigdy nie powiedzieli. Przeciętny wyborca może mieć naprawdę spore trudności z odróżnieniem fałszywki od autentycznego materiału” - ostrzega Łukasz Boduch z SoftServe Poland.

 

Czytaj również: Trwa ogólnopolska kampania społeczna Ministerstwa Cyfryzacji i NASK - Jak rozpoznać dezinformację w sieci?

 

Rozprzestrzenianiu takich treści sprzyjają social media. Sieci botów i fałszywych kont mogą sztucznie wzmacniać zasięg określonych narracji, tworząc wrażenie ich popularności.

Jak rozpoznać manipulacje?

„Krytyczne myślenie to podstawa. Sprawdzajmy źródła i szukajmy potwierdzenia w innych, oficjalnych źródłach. Szczególną ostrożność zachowajmy względem sensacyjnie brzmiących newsów i >>przecieków<<, zwłaszcza takich, które pojawiają się tuż przed ciszą wyborczą” - mówi Łukasz Boduch z SoftServe Poland. Uważajmy też na to, co „podajemy dalej”.

 

A co z deepfake’ami? Sztuczna inteligencja tworzy coraz bardziej zaawansowane treści, ale nadal z wieloma elementami sobie nie radzi.

„W przypadku materiałów wizualnych o tym, że zostały stworzone przez AI, najczęściej świadczy to, że obraz wygląda nienaturalnie, postacie często mają szkliste, puste oczy i są pokazywane albo bez kończyn, albo np. z sześcioma czy czterema palcami ręki. W wideo warto zwrócić uwagę na nienaturalne ruchy oraz mimikę i to, czy dźwięk jest zsynchronizowany z obrazem bądź zapętlony. Sztuczna inteligencja nie jest też dobra w kreowaniu elementów poza pierwszym planem - często są one rozmyte, wyglądają sztucznie” - podpowiada Łukasz Boduch z SoftServe Poland.

 

W social mediach warto też sprawdzić profil, z którego pochodzą treści - np. to, jak długo istnieje i co wcześniej publikował. Uważajmy także na dane czy cytaty, które mogą być wyrwane z kontekstu, krytycznie podchodźmy też do tekstów zawierających liczne błędy.

Na wszelkie próby dezinformacji warto reagować i je zgłaszać - to realny wpływ na bezpieczeństwo państwa i nas samych.