Płatnicy VAT mogą zrezygnować ze zwolnienia z podatku za obustronną zgodą

– Strony transakcji mają jednak możliwość rezygnacji ze zwolnienia i poddania sprzedaży opodatkowaniu – mówi Tomasz Deskiewicz z kancelarii Babiaczyk, Skrocki i Wspólnicy. – Stawki transakcji opodatkowanych nie uległy zmianom: zasadą jest stawka 22 proc., a wyjątkiem stawka 7 proc. w przypadku transakcji dotyczących budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym – dodaje.

Nadal zwolniona od VAT jest sprzedaż gruntów innych niż zabudowane lub przeznaczone pod zabudowę. A w przypadku sprzedaży gruntów pod zabudowę płacimy 22 proc. VAT.

Obustronna zgoda

Do końca ubiegłego roku zwolniona z podatku była sprzedaż mieszkań i budynków na rynku wtórnym, pod warunkiem że minęło pięć lat od wybudowania nieruchomości i gdy podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku należnego. Podatku nie trzeba było płacić również w przypadku sprzedaży mieszkań po pierwszym zasiedleniu. W pozostałych przypadkach transakcje podlegały opodatkowaniu.

– Od nowego roku wprowadzono jednolite zasady dla sprzedaży wszelkiego rodzaju lokali i budynków. I tak zwolnieniu z podatku podlega każde zbycie, a ściślej mówiąc „dostawa” budynków, budowli lub lokali. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy transakcji dokonano w ramach tzw. pierwszego zasiedlenia lub przed nim, albo gdy między pierwszym zasiedleniem a sprzedażą nieruchomości upłynął okres krótszy niż dwa lata – wyjaśnia Rafał Iniewski, radca prawny, partner w InCorpore Banach Iniewski Stradomski. Zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy o VAT można zrezygnować z tego zwolnienia, pod warunkiem że sprzedawca i nabywca są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni i razem złożą, przed dokonaniem transakcji, we właściwym dla nabywcy urzędzie skarbowym zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie sprzedaży.

Obowiązkowe zwolnienie

Transakcja może zostać objęta tzw. obligatoryjnym zwolnieniem, np. gdy między pierwszym zasiedleniem a sprzedażą lokum czy budynku minął zaledwie rok. Skorzystać z tego zwolnienia może zbywca, który nie miał prawa do odliczania podatku w stosunku do danego budynku oraz nie ponosił żadnych wydatków na modernizację nieruchomości lub gdy koszty te stanowiły mniej niż 30 proc. wartości początkowej nieruchomości.

– Osoba uzyskująca lub nabywająca prawo użytkowania wieczystego musi się liczyć z koniecznością zapłaty VAT na rzecz podmiotu ustanawiającego lub zbywającego to prawo – mówi Tomasz Deskiewicz.

Zdaniem Rafała Iniewskiego nowe przepisy nie budzą większych wątpliwości. W praktyce mogą jednak powstać różne problemy, głównie związane z nową definicją „pierwszego zasiedlenia” czy interpretacją zakresu pojęcia „oddania do użytkowania budynków, budowli lub ich części”, które różni się od poprzedniego „wydania obiektów budownictwa mieszkaniowego do użytkowania”.

Tomasz Deskiewicz zauważa, że nadal niejasne pozostają sytuacje, gdy sprzedaż dotyczy jednego gruntu zabudowanego wieloma budynkami – obrót części budynków jest zwolniony z opodatkowania a innych – nie.