Spór o cerkwie zostanie rozwiązany w ustawie

Projekt w tej sprawie, przygotowany przez MSWiA, trafił właśnie do konsultacji społecznych.

Od wielu już lat toczy się bowiem spór o te obiekty pomiędzy Polskim Autokefalicznym Kościołem Prawosławnym a Kościołem greckokatolickim. Chodzi o nieruchomości, które przeszły na własność państwa na podstawie dekretu z 5 września 1947 r. o przejściu na własność państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR.

Zgodnie z ustawą z 1991 r. o stosunku państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego stały się one własnością tego Kościoła. Nie dotyczyło to jednak 24 świątyń pounickich w południowo-wschodniej Polsce, które pozostały również we władaniu Kościoła prawosławnego, ale poprzednio należały do diecezji, parafii, klasztorów lub innych instytucji greckokatolickich (unickich) diecezji przemyskiej obrządku greckokatolickiego oraz Administracji Apostolskiej Łemkowszczyzny. Te kwestie miała uregulować odrębna ustawa, która jednak do dziś się nie ukazała.

Z tego powodu Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny wniósł skargę przeciwko Polsce do Trybunału strasburskiego. Zarzucał, że te dobra potraktowano odmiennie niż dobra innych związków religijnych.

W maju 2008 r. ustalono powołanie grupy ekspertów do wypracowania szczegółów ewentualnego porozumienia. Doszło do podpisania wspólnego protokołu.

Projekt ustawy obejmuje wyłącznie nieruchomości wymienione w protokole ustaleń grupy ekspertów, na których znajdują się obiekty sakralne. Przewiduje, że własnością Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego staje się 21 cerkwi wyliczonych w załączniku do projektu ustawy. Są to m.in. dwie cerkwie w Przemyślu, cerkiew w Sanoku, w Hańczowej, Wysowej, Szczawnem oraz Zagórzu.

Za cerkwie w Przemyślu i w Wysowej przekazane Kościołowi prawosławnemu archidiecezja przemysko-warszawska obrządku greckokatolickiego ma otrzymać odszkodowanie przeznaczone na zakup ekwiwalentnych nieruchomości i wybudowanie na nich obiektów sakralnych. Do archidiecezji przemysko-warszawskiej obrządku greckokatolickiego ma natomiast należeć obecna cerkiew prawosławna w Bielance. Skarb Państwa ma zapłacić za nią odszkodowanie.