Polska przedsiębiorczość przechodzi przyspieszone kursy cyfryzacji

Polscy przedsiębiorcy już przed wybuchem epidemii nie oceniali przyszłości różowych barwach. W najświeższym badaniu NBP przeprowadzanym cyklicznie wśród polskich przedsiębiorców - Szybkim Monitoringu – wskaźnik prognoz sytuacji ekonomicznej  jest na poziomie najniższym od roku 2009, czyli czasu ostatniego kryzysu finansowego. Według GUS, inflacja w styczniu 2020 r. wyniosła 4,4 proc., co jest najwyższym wynikiem od ponad 8 lat. Spada natomiast tempo wzrostu PKB; według szacunków ekonomistów, na koniec 2019 roku było ono najniższe w ostatnich trzech latach.

Dekoniunktura jest najsurowszym, ale i najlepszym testem siły przedsiębiorstw. To właśnie w czasie, gdy rynek mówi „sprawdzam”, najbardziej liczy się efektywność i konkurencyjność zbudowana na solidnych podstawach. Polskie firmy opierają swą konkurencyjność o relatywnie niskie koszty pracy. Według szacunków Eurostatu z czerwca 2019 roku, Polska zajmowała pod tym względem szóste miejsce wśród krajów Unii. Ale ten sam Eurostat podał też, że w 2019 roku W Polsce koszty pracy wzrosły 2,5 razy szybciej niż średnio we wspólnocie: o 7,8 proc. Wraz ze związaną ze wzrostem cen presją płacową, czynniki te mogą stanowić zagrożenie dla podstaw konkurencyjności polskich przedsiębiorstw. Coraz bardziej zasadne staje się też pytanie: w jakim kierunku pójdzie rynek w związku z epidemią koronawirusa? Czy po jego chwilowym zachwianiu wróci na dawne tory, czy zwróci się raczej ku nowej organizacji pracy czy wykorzystaniu w większym zakresie nowoczesnych technologii czy kontraktów outsourcingowych?

Przyspieszony kurs cyfryzacji

Firmy cyfryzują procesy, aby usprawnić funkcjonowanie, redukować koszty i poprawiać wydajność. Bardzo często wiąże się to z outsourcingiem, w ramach którego  procesy biznesowe oddaje się w ręce wyspecjalizowanych partnerów. To trend szczególnie silny w obszarze IT. Taki model organizacji intensyfikuje się w czasach dekoniunktury i niepewności.
- Globalne doświadczenia kryzysu finansowego lat 2008-2009 są takie, że firmy owszem, uznają outsourcing IT za antidotum na kryzys, jednak nie realizują tego typu inwestycji w czasie jego trwania. – mówi Konrad Łucka, IT Services Director S&T. – Niestety, w Polsce nie realizują ich również w okresie prosperity.

Z opracowanego pod koniec 2019 roku przez firmę S&T, HPE i Infor Raportu “Dojrzałość technologiczna polskich firm” dowiadujemy się, że 55% z nich nie korzysta z outsourcingu usług IT. W  polskich firmach dominuje także tradycyjny model wykorzystywania rozwiązań klasy ERP - co czwarty menedżer wskazał, że wdrażając systemy i narzędzia wspierające zarządzanie, wybrałby zakup licencji i niezbędnej infrastruktury na własność. Nie powinno więc dziwić, że w opracowanym przez Komisję Europejską rankingu DESI, Polska plasuje się na trzecim miejscu od końca pod względem integracji technologii cyfrowych w firmach.

Czytaj również: Co to jest fulfillment i dlaczego coraz więcej firm korzysta z tej usługi?

Sytuacja ekonomiczna i implikacje epidemii koronawirusa kreują i będą kreować nowe wyzwania dla firm na wielu płaszczyznach. Przykładowo, przy okresowym przeniesieniu części pracy do trybu zdalnego, pojawiają się pytania o narzędzia, sprzęt i odpowiednią oprawę proceduralną. - Narzędzia informatyczne wspierające pracę zdalną funkcjonują na rynku od lat. Ale nie musi to wcale pociągać za sobą gotowości organizacyjnej firm i umiejętności ludzi do pracy w takich warunkach - komentuje Konrad Łucka z S&T.

Cyfryzacja selektywna

W wspomnianym Raporcie „Dojrzałość technologiczna polskich firm” 59% polskich menedżerów twierdzi, że ich przedsiębiorstwa nie posiadają wystarczającego budżetu na wszystkie planowane inwestycje w technologie, ale zamierzają realizować swoje projekty stopniowo. – Menedżerowie w Polsce często selektywnie i krótkoterminowo patrzą na inwestycje w IT– komentuje Konrad Łucka. - W obliczu transformacji cyfrowej, definiowanej jako szeroki pakiet głębokich zmian w firmie widzimy, jak ważne jest kompleksowe podejście do technologii i cyfryzacji, a także szans, jakie mogą one przynieść w zwiększaniu konkurencyjności polskich firm.

Co nas powstrzymuje przed wdrożeniem narzędzi cyfrowych?

Przeniesienie procesów biznesowych do zewnętrznych dostawców i narzędzi cyfrowych oznacza poważną zmianę jakościową w zapotrzebowaniu na zasoby ludzkie. Zlecanie usług IT na zewnątrz wymaga od załogi nowych kompetencji, a od menedżerów  - umiejętności zarządzania zmianą w firmie.

Jednak według danych z Raportu  „Dojrzałość technologiczna polskich firm”, dla 51% firm brak wymaganych kompetencji pracowniczych i wewnętrznych zasobów ludzkich do obsługi procesu zmiany jest barierą przed wdrożeniem narzędzi cyfrowych. - Obawy przed brakiem kompetencji przy deklaracjach, że firma nie zleca usług na zewnątrz – tak można podsumować podejście menedżerów do zlecania dostawcom procesów IT – komentuje Adam Tomczak, Central Europe SMB Sales Leader, Hewlett Packard Enterprise. - A zamiast kupować narzędzia i własną infrastrukturę, być może efektywniej jest zmienić strategię i skorzystać z „wewnętrznej” chmury, tj. pozyskać infrastrukturę w modelu subskrypcyjnym? Leasing czy najem floty samochodowej lub korzystanie z druku w modelu pay per page są powszechne – dlaczego nie przenieść tych doświadczeń również na infrastrukturę w data centre?

Rynek i praktyka biznesowa potwierdzają, że wsparcie wyspecjalizowanych podmiotów zewnętrznych i dostarczanych przez nie rozwiązań cyfrowych może dawać dobre rezultaty, szczególnie w obszarach, które nie mają kluczowego znaczenia w organizacji, a IT w wielu firmach pełni właśnie rolę wspierającą. Zawirowania gospodarcze są więc z jednej strony okazją do wdrożenia zmian, a z drugiej - ich motorem. - Cyfryzacja procesów połączona z zaangażowaniem zewnętrznych dostawców nadal budzą w polskich firmach obawy. Jestem jednak głęboko przekonany, że firmy, które w strategiach uwzględniały transformację cyfrową, będą w stanie szybciej i sprawniej podjąć nowe wyzwania rynku. – komentuje Konrad Łucka z S&T. - Zmiana jest konieczna, firmy pracujące w modelach tradycyjnych osiągnęły już bowiem pułap efektywności, a dalsze jej poszukiwania powinny kontynuować w obszarze cyfryzacji. Nie ma innej drogi.

Czytaj również: Jak epidemia COVID-19 odbije się na polskiej i światowej gospodarce? Złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości ratunkiem dla wielu przedsiębiorców

O Raporcie "Dojrzałość technologiczna polskich firm"

Raport powstał w oparciu o badanie opinii przeprowadzone przez firmę IDG we wrześniu i październiku 2019 roku. Grupa respondentów to menedżerowie IT różnego szczebla oraz przedstawiciele pionów biznesowych w średnich (zatrudniających od 100 do 250 osób) i dużych firmach (zatrudnienie powyżej 250 osób). Kwestionariusz wypełniła grupa 251 reprezentantów firm, które prowadzą swoją działalność w Polsce. Badanie przeprowadzono metodą CATI i CAWI - respondenci samodzielnie wypełniali ankietę online lub udzielali odpowiedzi na pytania podczas wywiadu telefonicznego.