Jak zaplanować budowę na terenie parku krajobrazowego?

Budowa domu na terenie parku krajobrazowego jest możliwa, a procedury z tym związane w dużej mierze są jednoznaczne z czynnościami planowania budowy na terenach nie objętych ochroną rezerwatową, parkową czy podobnymi przepisami. Istnieją jednak pewne ograniczenia. Wniosek o wydanie pozwolenia na zabudowę działki, o której mowa powyżej, inwestor zobowiązany jest złożyć w Urzędzie Gminy, do której przynależy teren parku. Granice samego parku, jego otuliny jak i plan ochrony dla danego parku krajobrazowego określane są precyzyjnie w rozporządzeniach Wojewody Województwa, dostępnych w starostwie. Plan ochrony zawiera precyzyjne wskazania i przeciwwskazania dla poszczególnych jednostek terenowych w parku, a dodatkowe przepisy zawierają plany zagospodarowania przestrzennego gminy i parku. Plan zagospodarowania działki budowlanej na terenie parku należy przedstawić w Urzędzie Gminy. Następnie koniecznym jest uzyskanie zgody dyrektora parku.

Polityka przestrzenna oraz zasady, kierunki i formy ochrony terenu parku muszą uwzględniać konieczność zachowania, wzbogacania jak i popularyzację wartości przyrodniczych, kulturowych i krajobrazowych. Wszystko to musi odbywać się w warunkach zrównoważonego rozwoju, dlatego tak ważne jest zachowanie odpowiednich zasad nieuciążliwego gospodarowania środowiskiem i bogactwami krajobrazu, bez szkód dla chronionego środowiska. Dla mieszkańców parku oznacza to prawo do odpowiednich warunków i podnoszenia ogólnego poziomu cywilizacyjnego życia jednak w zgodzie z normami ochrony przyrody. W ogólnej praktyce oznacza to m.in. zakaz wykonywania prac trwale zniekształcających rzeźbę terenu oraz zmieniających stosunek wodny (budowa nowych zbiorników wodnych, budowa studni, wykopy rowów itp.), dokonywanie zmian w korytach rzek, zanieczyszczanie wód; obowiązuję zakaz budowy nowych budynków mieszkalnych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych (a 200 m w pasie technicznym od brzegu morskiego), Ochrona terenu zakazuje wykorzystywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, zasobów minerałów i skamielin.

Zasady ochrony zasobów naturalnych nakazują zachowanie przyjętych proporcji pomiędzy powierzchniami leśnymi i nieleśnymi, a oznacza to zakaz regulowania stanu zalesienia bez wiedzy władz parku. Ponadto plan ochrony parku może zawierać szczegółowe przepisy dotyczące uprawy ziemi, np. wyznaczone terminy koszenia traw, które warunkowane są różnymi okresami wegetatywnymi roślin chronionych. Oprócz tego mieszkańców parku obowiązuje przestrzeganie takich samych ogólnych zasad, które obowiązują każdego turystę - przede wszystkim zakaz niszczenia i zanieczyszczania flory. Pod ścisłą ochroną są też konkretne populacje zwierząt oraz miejsca ich występowania, siedliska (np. zakaz usuwania tam i żeremi bobrów na rzekach),  o czym informuje ogóle prawo danego parku krajobrazowego.     

Jeśli chodzi o przepisy zabudowy terenu nie zezwalają one na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną  szeregową i zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. Dla wszystkich nowych terenów zabudowy ustala się określone warunki dotyczące m. in.: powierzchni działki, maksymalnej wysokości zabudowy, rodzaju zadaszenia obiektów budowlanych, rodzaju materiałów do budowy ogrodzenia, czy kategorię danej drogi. Szczegółowe przepisy określają też dopuszczalne rozmiary działek z zabudową w typie ekstensywnym czy intensywnym. Tereny pod zabudowę określa prawo zagospodarowania przestrzennego parku.  O położeniu działki decyduje niejednokrotnie odległość, która dzieli zabudowania od pobliskich lasów czy rzek.

Ponadto władze parku zalecają budowę na działkach własnych małych zbiorników retencyjnych zbierających wody opadowe z terenów zabudowy, czy nakazują kompostowanie odpadów organicznych w specjalnych kompostowniach. Ponadto bardziej szczegółowe przepisy mogą nakazywać obowiązkowe wyposażenie gospodarstw w urządzenia zabezpieczające przed zanieczyszczeniami (głównie ścieki). Ważnym punktem są przepisy dotyczące na przykład oznaczanie linii i słupów energetycznych doprowadzających energię elektryczną do zabudowań mieszkalnych tak, by nie stanowiły zagrożenia dla przelatującego ptactwa.

Do ważnej informacji można zaliczyć także tę, że w domu wybudowanym na terenie parku krajobrazowego zaleca się stosowanie proekologicznych rozwiązań grzewczych i energetycznych (m.in. wykorzystanie niskoemisyjnych paliw, np. drewna, gazu, oleju lekkiego i niekonwencjonalnych np. gdy źródłem jest energia słoneczna).
Wszelkie szczegóły dotyczące terenu pod zabudowę i przepisy zawarte w rozporządzeniach wojewody co do zagospodarowania przestrzennego parku krajobrazowego wraz z wzorem wniosku o wydanie pozwolenia na zabudowę takiej działki inwestor powinien uzyskać w Urzędzie Gminy.

Zalecenia umieszczone w przepisach należy traktować jako zobowiązania prawne wobec zasad danego parku, ale również wobec przepisów danej gminy czy województwa, również jako część zasad prawa gospodarczego Państwa. Należy się spodziewać, że budowa taka będzie objęta pewnym nadzorem nad przestrzeganiem dyscypliny budowlanej. Wszelkie jednak starania i zachowanie norm korzystania z walorów terenu i krajobrazu w parku krajobrazowym dla wielu, którzy planują zakup takiej działki, nie stanowi przeszkody, a tym bardziej nie zniechęca. Najczęściej są to także budynki przeznaczone ostatecznie pod działalność usługową, a więc gospodarstwa agroturystyczne oferujące kompleksowe usługi z zakresu turystyki, z uwzględnieniem ukształtowania terenu i charakteru przyrody danego parku krajobrazowego.