Jak zmieniła się struktura gruntów w Polsce na przestrzeni ostatnich lat?

Jak zmieniła się struktura gruntów w Polsce na przestrzeni ostatnich lat?

Na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat profil użytkowania nieruchomości gruntowych w Polsce przeszedł wiele modyfikacji, za sprawą dynamicznego postępu cywilizacyjnego i technicznego. Czytaj dalej

 

Nie bez znaczenia dla takiego stanu rzeczy były zmiany społeczno-polityczne, które spowodowały, że rozrosły się miasta i tereny zabudowane. Polska od wieków jest krajem typowo rolniczym, choć obszary użytków rolnych w ciągu kolejnych dziesięcioleci, zdecydowanie się skurczyły. Ziemia rolna była przejmowana przez różne podmioty, które zmieniały jej dotychczasową funkcję. Historyczna struktura gruntówJeszcze pół wieku temu w Polsce zdecydowana większość gruntów miała charakter gruntów ornych. Sukcesywnie przez kolejne lata ich udział w ogólnej powierzchni nieruchomości gruntowych malał, na rzecz gruntów przeznaczonych pod zabudowę mieszkalną i przemysłową. Główny urząd Statystyczny podaje, że w 1950 roku ponad połowa ziem w Polsce była gruntami ornymi.

 

Czytaj również: Ranking funduszy inwestycyjnych

 

40 lat później procentowy udział tychże gruntów wynosił już niecałe 47%. Nadal Polska pozostaje krajem rolniczym, ale z roku na rok struktura użytkowania ziemi w Polsce się zmienia. Co ciekawe, o ponad 6% zwiększyła się powierzchnia ogólna lasów w Polsce od roku 1950 do 1990. Związane było to z przeprowadzanymi pracami zalesiania poszczególnych obszarów kraju.Rośnie powierzchnia terenów zabudowanych, przemysłowych, handlowych i komunikacyjnych, jak i innych gruntów zabudowanych. Grunty orne przez lata były przejmowane pod zabudowę i przemysł, w przeciwieństwie do terenów leśnych, które rzadko kiedy podlegają urbanizacji. Okres transformacjiPo roku 1989 nastąpił okres transformacji ustrojowej w Polsce.

 

Ludzie mieszkający na wsiach i prowadzący rodzinne gospodarstwa rolne, przenosili się do aglomeracji miejskich i tam rozpoczynali nowe życie. Przez to miasta rozrastały się, zajmując kolejne tereny. Tak wzrosła ogólna powierzchnia gruntów zurbanizowanych, zabudowanych na potrzeby budownictwa mieszkaniowego i przemysłowego. Zmiana użytkowania ziemi po okresie transformacji jest wyraźnie widoczna. Nastąpił rozwój terenów osiedlowych, zmniejszenie się powierzchni użytków rolnych i zwiększanie powierzchni lasów. Klasyfikacja gruntówGrunty w każdym kraju dzielą się na różne typy, biorąc pod uwagę daną ich cechę, można stworzyć co najmniej kilka klasyfikacji gruntów. Najbardziej klasyczna klasyfikacja, wykorzystywana również przez ośrodki badawcze, w tym Główny Urząd statystyczny w Polsce, wyróżnia rodzaje gruntów biorąc za punkt wyjścia formę ich użytkowania. Na tej podstawie wyróżnia się grunty orne, sady, łąki i pastwiska. Grunty w świetle prawaW Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2010 roku w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych, w Grupie O wyróżnia się następujące podgrupy gruntów:

 

Podgrupa 01 – użytki rolne,

 

Podgrupa 02 – grunty leśne,

 

Podgrupa 03 – Grunty zabudowane i zurbanizowane,

 

Podgrupa 04 – Użytki ekologiczne,

 

Podgrupa 05 – Tereny różne,

 

Podgrupa 06 – Nieużytki,

 

Podgrupa 07 – Grunty pod wodami. Ewidencja gruntów przyjęta w polskim prawie wyróżnia zaś następujący podział użytków rolnych,

 

Grunty orne,

 

Sady,

 

Łąki trwałe,

 

Pastwiska trwałe,

 

Grunty rolne zabudowane

 

Grunty pod stawami,

 

Rowy.W Podgrupie 03 – Grunty zabudowane i zurbanizowane, wymienia się natomiast:

 

• Tereny mieszkaniowe,

 

• Tereny przemysłowe,

 

• Inne tereny zabudowane,

 

• Zurbanizowane tereny niezabudowane,

 

• Tereny rekreacyjno-wypoczynkowe,

 

• Użytki kopalne,

 

• Tereny komunikacyjne. 

 

Analiza danych statystycznych

Na podstawie danych statystycznych zaczerpniętych z Rocznika Statystycznego Rolnictwa z 2011 roku, można przeanalizować zmiany zachodzące w strukturze gruntów w Polsce na przestrzeni ostatnich 10 lat. Łącznie w Polsce znajduje się dziś 31268 tys. ha gruntów, które dzielą się na kilka typów, ze względu na model ich wykorzystywania.  Pierwszy rysunek przedstawia zmiany w strukturze powierzchniowej gruntów ornych:

 

Rys. 1. 

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS.

 

Pierwszy rysunek prezentuje zmiany w powierzchni użytków rolnych na przestrzeni ponad 10 ostatnich lat. Od 2002 roku sukcesywnie zmniejszała się powierzchnia gruntów rolnych. Obecnie jest ich o ponad 10 tys. hektarów mniej, niż jeszcze w 2002 roku. Duży wzrost powierzchni użytków rolnych w 2002 roku w stosunku do 2000 roku wynika najprawdopodobniej z wprowadzenia nowej ewidencji gruntów, która w poczet „gruntów rolnych” wprowadziła dodatkowe kategorie ziem. 

 

Czytaj również: Jakich działek poszukiwaliśmy w 2012 roku?

 

Malejąca powierzchnia gruntów rolnych związana jest z rozwojem terenów miejskich, rozwojem budownictwa mieszkaniowego, ośrodków przemysłowych i handlowych. Duże znaczenie ma rozwój kraju pod względem infrastruktury komunikacyjnej. Budowa kolejnych dróg i autostrad w Polsce powoduje, że część terenów rolnych jest wykupywana pod budowę dróg. Rozwój osiedli mieszkaniowych, zwłaszcza wokół dużych aglomeracji miejskich najczęściej odbywa się kosztem terenów rolnych, a rzadziej lasów. 

 

Rys. 2 

 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS.

 

Rysunek 2. prezentuje sukcesywny wzrost ogólnej powierzchni gruntów leśnych oraz zadrzewionych i zakrzewionych w Polsce, od roku 2000, aż po chwilę obecną. W 2011 roku Główny Urząd Statystyczny szacował, że ich powierzchnia wynosi 9570 tys. hektarów. Powodem wzrostu powierzchni lasów w Polsce jest prowadzenie w okresie powojennym oraz w latach 1990-2007 intensywnych prac zalesieniowych. W naszym kraju istniał wówczas problem zbyt małej lesistości. Pierwsze zalesienia przeprowadzono w ramach Krajowego Programu Zwiększania Lesistości, a drugie przy udziale środków z Unii Europejskiej, w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Rząd w 2005 roku prowadził prace dotyczące odnowień obszarów porębowych lub zdegradowanych, zaś przystąpienie Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku spowodowało, że zmieniona została polityka rolna. Ziemie leżące odłogiem oraz słabe użytkowo grunty orne przeznaczono w dużej mierze pod zalesienie lub zadrzewnienie.  W 2007 roku poziom lesistości w Polsce osiągnął już 30%. Od 2000 roku do roku 2011 powierzchnia lasów w kraju zwiększyła się o 5,1%. 

 

Rys. 3 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS.

Powierzchnia gruntów pod wodami nie zmieniała się w sposób znaczący. Jedynie pomiędzy rokiem 2000 a 2002 występuje spora różnica, wynikająca najpewniej ze zmian w sposobie ewidencji gruntów. 

 

Rys. 4 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS.

 

Powierzchnia użytków kopalnych, jak pokazuje rysunek 4., zmalała na przestrzeni ostatniego dziesięciolecia. Jeszcze na początku XXI wieku użytki te zajmowały o wiele większą powierzchnię, niż dziś. Od 2000 roku do 2011 roku ich łączna powierzchnia zmalała o niemalże 25%. Spowodowane było to zamykaniem nierentownych kopalń i ich przekształcaniem w inne grunty. 

 

Rys. 5 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS.

 

Od 2008 roku wyraźnie zauważalny jest wzrost powierzchni terenów komunikacyjnych w Polsce, co spowodowane zostało podjętymi inwestycjami drogowymi w tym zakresie, głównie tymi związanymi z organizacją Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej 2012. Wcześniejszy spadek powierzchni być może wiąże się z zamykaniem części torów kolejowych, które nie są już wykorzystywane w praktyce przez PKP i oddawaniem we władze spółdzielni i gmin, dróg osiedlowych, wewnętrznych, które wchodzą już w skład powierzchni terenów mieszkalnych, a nie terenów komunikacyjnych. Rys. 6.  Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS.

 

Czytaj również: Jaki będzie rok 2013 w mieszkaniówce

 

Rysunek 6. Wskazuje, że powierzchnia terenów osiedlowych od 10 lat wciąż wzrasta. Ponownie różnica pomiędzy powierzchnią terenów osiedlowych w 2000 i 2002 roku wywołana jest zmianą w sposobie ewidencjonowania gruntów. Od 2002 roku do 2011 ich powierzchnia wzrosła o ponad 18%. 

 

Rys. 7  Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS.

W związku z intensywnymi pracami skierowanymi na wykorzystanie w praktyce nieużytków – poprzez stworzenie na tych terenach osiedli mieszkalnych, terenów komunikacyjnych czy gruntów zalesionych, powierzchnia nieużytków maleje. W ciągu ostatnich 11 lat zmalała ona o ponad 4%. 

 

Podsumowanie

Zmiany gospodarcze i polityczne w Polsce powodują, że sukcesywnie maleje powierzchnia użytków rolnych, na rzecz terenów mieszkalnych, przemysłowych i komunikacyjnych,. Niezależnie od tego, rośnie powierzchnia terenów zalesionych, zadrzewionych i zakrzewionych. Związane jest to z prowadzoną polityką zwiększania zalesienia kraju. Dziś współczynnik lesistości w Polsce wynosi już 30%, podczas gdy przed 2000 rokiem wynosił on nieco ponad 20%. Struktura powierzchniowa naszego kraju ulega przeobrażeniom. Władze kraju starają się możliwie jak najlepiej wykorzystywać nieużytki, tworząc na ich terenie osiedla mieszkalne i drogi. Jednocześnie, bez zmian w praktyce pozostają tereny pod wodami i rzekami. 

 

 

Rozwój cywilizacyjny Polski i Polaków powodować będzie w przyszłości dalsze zmiany w powierzchni poszczególnych rodzajów gruntów. Najpewniej zwiększać będą się tereny typowo miejskie, a zmniejszać tereny rolnicze, choć Polska jak dotychczas pozostaje krajem, gdzie przeważają grunty orne. 

 

2013-01-09
Źródło: Ofert gruntów / budnet.pl

Tagi

Czytaj też…

Czytaj na forum

  • Prezent dla dziewczyny Liczba postów: 120 Grupa: Trudne tema... Szukam jubilera, który posiada biżuteria Opole. Chciałabym zakupić naszyjnik i kolczyki na prezent. Zależy mi na wysokiej jakości złota w dobrej cenie. Jak na r...
  • Jak dbać o zdrowie? Pola elektromagnetyczne – zagr... Liczba postów: 127 Grupa: Aktualności Jeśli chodzi o zdrowie to warto o nie zadbać dużo ćwicząc i zdrowo się odżywiając. Jeśli chcesz ćwiczyć w domu to zakup w tym sklepie https://www.marbo-sport.pl...
  • Uniwersalna i oryginalna dieta Liczba postów: 348 Grupa: Trudne tema... Każdy z nas chce dobrze wyglądać i czuć się dobrze w swoim ciele, dlatego polecam Wam sprawdzić artykuł na stronie https://safepatientproject.org/pl/jak-sc hudna...
  • Transport międzynarodowy Liczba postów: 60 Grupa: Trudne tema... Rzuć okiem także na przewozy ponadnormatywne: https://spt24.eu/transport-ponadnormatyw ny-2 . Firma ta specjalizuje się w transporcie ponadgabarytowym. Myślę, że...
  • Suplementy dla przyszłej mamy Liczba postów: 59 Grupa: Trudne tema... Jeśli chodzi o badanie USG to odradzam standardową drogę. Radzę iść prywatnie, bez kolejek, do porządnego specjalisty, pracującego na mocnym sprzęcie. Znacie Mu...

Kalkulator izolacji ścian

Społeczność budnet.pl ma już 17892 użytkowników

Użytkownicy online (1)

gości: 362

Ostatnio dołączyli
Zobacz wszystkich >
Galerie
Zobacz wszystkie galerie >