Tropizmy i nastie roślin - co to takiego?

Tropizm

 To reakcja ruchowa roślin na bodźce zewnętrzne. To między innymi ruchy wygięciowe korzeni, liści lub łodyg, zachodzące na skutek działania bodźców dochodzących z określonego kierunku. Kierunek z którego pochodzi impuls w zasadniczy sposób wpływa na kierunek  w który wygina się dana część rośliny. Na podstawie kierunku jego działania możemy wyróżnić dwa rodzaje tropizmów :tropizm dodatni i tropizm ujemny. Tropizm dodatni następuje wtedy, gdy organ wygina się w kierunki działania impulsu. Tropizm ujemny następuje natomiast w sytuacji przeciwnej. Jedna są łatwiejsze do zaobserwowanie, a drugie trudniejsze. Do łatwiejszych należą między innymi: fototropizm, tigmotropizm, grawitropizm.

 Fototropizm możemy zaobserwować na przykład na kwiatach słonecznika, gdy kwiat wygina się w kierunku słońca. Natomiast tigmotropizm możemy zobaczyć obserwując między innymi wzrost nasionka grochu. Groch w tym wypadku będzie owijał się wokół pierwszej napotkanej twardej przeszkody. Przykładem grawitropizmu jest reakcja korzeni na ziemskie przyciąganie, najczęściej wzrost w dół. Chemotropizm następuję, gdy na przykład łagiewki pyłkowe wrastają w słupek. Mechanizm tych ruchów opiera się na nierównomiernym wzroście komórek.

Czytaj również: Rośliny miododajne w ogrodzie

Nastie

 Zwane są też ruchami nastycznymi. To reakcje wzrostowe roślin niezależne od kierunku działania bodźca, związane z różnym tempem wzrostu różnych części organu lub ze zmianami turgoru (stan napięcia tkanki komórkowej) niektórych komórek.

 Dzielimy je na: 

- ruchy nastyczne wynikające ze zmiany turgoru

- ruchy nastyczne wynikające ze zmian stężenia auksyn

 Przykładowo wiele gatunków roślin otwiera kwiaty na świetle i zamyka stopniowo po zapadnięciu ciemności. To typowy przykład zjawiska fotonastii. Inne natomiast reagują w ten sposób na zmiany atmosferczyne.  Gdy jest pogodnie i  słonecznie to otwierają swoje  kwiaty, a przy pogorszeniu warunków pogody zamykają. Innym ciekawym  przypadkiem reakcji rośliny na dobowy rytm dnia i nocy są nyktinastie, czyli ruchy senne. Okazuje się, że u niektórych gatunków roślin ich liście przyjmują inne położenie podczas  nocy, a inne za dnia. Biorąc pod uwagę rodzaj impulsów możemy również wyróżnić sejsmonastie. To reakcja na bodźce mechaniczne takie jak wstrząs lub dotyk. Przykładem są między innymi liście mimozy. Już lekkie dotknięcie liścia mimozy wywołuje gwałtowny spadek uwodnienia komórek znajdujących się w dolnej partii kolanka liściowego. 

Czytaj również: Rośliny trujące w naszych  ogrodach