"Ograniczenie w odliczaniu VAT od aut i paliwa będzie martwym przepisem"

ROZMOWA

● Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie 3 kwietnia 2009 r. wydał wyrok w sprawie spółki Magoora (sygn. akt I SA/Kr 147/09). Co dokładnie wynika z orzeczenia sądu?

- Zdaniem sądu ze względu na niezgodność art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT z prawem wspólnotowym (które potwierdził Europejski Trybunał Sprawiedliwości) przepis ten nie może być stosowany w żadnym przypadku. Zasadniczym argumentem sądu była konieczność zachowania porządku konstytucyjnego, czyli również poszanowanie zasady państwa prawnego. Sprzeczne z tym - zdaniem sądu - byłoby wybiórcze stosowanie art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT - jedynie w przypadkach braku naruszenia klauzuli stałości i powstrzymywanie się od jego stosowania w przypadku naruszenia prawa wspólnotowego. Sąd przyjął więc zasadę zero-jedynkową - albo przepis może być stosowany w całości, albo w ogóle. Zatem w ocenie WSA w Krakowie, podatnik na podstawie art. 17 ust. 2 VI Dyrektywy posiada pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w zakupach paliwa do samochodu - niezależnie od typu samochodu, jego rozmiarów, ładowności lub tonażu. Jedynym warunkiem uprawniającym do odliczania podatku naliczonego zawartego w zakupach paliwa jest wykorzystywanie samochodu, z którym związane są zakupy paliwa, do działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług.

● To dość liberalne rozstrzygnięcie.

- Faktycznie rozstrzygnięcie jest bardzo korzystne z punktu widzenia podatników.

● Jakich korzyści mogą się spodziewać podatnicy?

- Proszę pamiętać, że orzeczenie sądu krakowskiego jest wciąż nieprawomocne, jak również dotyczy pojedynczego podatnika. Praktyczne konsekwencje w dużej mierze zależą od tego, jakie podejście co do skutków wyroku ETS ostatecznie znajdzie zastosowanie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jeśli będzie to stanowisko WSA w Krakowie, to skutki będą jeszcze bardziej dalekosiężne niż obserwowany obecnie powrót na polskie drogi samochodów - kratek i samochodów spełniających wzór Lisaka. Przede wszystkim na podstawie takiego stanowiska podatnicy będą mogli odliczać VAT przy nabyciu wszelkiego typu pojazdów samochodowych, a także paliwa do ich napędu. Dodatkowo byliby uprawnieni do odzyskania pełnej kwoty podatku nieodliczonego w przeszłości zarówno związanego z nabyciem samochodu, jak i paliwa do jego napędu. Jeśli natomiast w sądach administracyjnych przeważy opcja mniej liberalna, podatnicy nabędą prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z nabyciem samochodów, które spełniały w przeszłości kryteria do pełnego odliczenia podatku (tzw. kratki i spełniające tzw. wzór Lisaka), a także paliwa do ich napędu. Opcja ta oznaczać będzie powrót na polskie ulice tzw. samochodów kratek. Dodatkowo podatnicy będą uprawnieni do odzyskania nieodliczonego VAT związanego z takimi samochodami z okresów przeszłych.

● Ale resort finansów zapowiada ograniczenie zwrotów VAT.

- To prawda. Pojawiają się informacje, że Ministerstwo Finansów próbuje zmniejszyć skutek orzeczenia ETS, wprowadzając ograniczenia w prawie do odliczenia na podstawie środków specjalnych przewidzianych w dyrektywie unijnej. Wprowadzenie tych środków nie jest jednak łatwe. Dodatkowo należy wykazać, że są one niezbędne w celu ograniczenia unikania lub uchylania się od opodatkowania, co w tym przypadku też jest problematyczne. Zresztą nawet w przypadku pomyślnego przejścia wymaganej procedury może się zdarzyć, że ETS w przyszłości zakwestionuje takie rozwiązanie, bazując na zasadzie proporcjonalności (przypadek taki miał miejsce podczas wprowadzania ograniczeń związanych z usługami gastronomicznymi itp. we Francji).

● Co mogą zrobić teraz podatnicy, którzy nie odliczyli VAT od aut i paliwa?

- Jeśli są to samochody typu kratka czy Lisak, to nawet Ministerstwo Finansów potwierdza, że prawo do pełnego odliczenia przysługuje na podstawie wyroku ETS (zarówno jeśli chodzi o podatek związany z nabyciem pojazdu, jak i paliwem do niego). Oczywiście należy zawsze pamiętać o konieczności spełnienia innych warunków niezbędnych do odliczenia podatku naliczonego (związek z działalnością gospodarczą dającą prawo do odliczenia, posiadanie faktury itd.). Dlatego podatnicy tacy mogą złożyć wnioski o zwrot podatku i dokonać korekty podatku naliczonego za okresy przeszłe (jeśli oczywiście kwoty do odzyskania uzasadniają podejmowanie takich działań).

● A co z rozliczeniami bieżącymi?

- Mogą oni również rozpocząć pełne odliczanie VAT na bieżąco. Warto zaznaczyć, że nie ma potrzeby czekania w tym zakresie do momentu ewentualnej zmiany przepisów ustawy o VAT, co zresztą potwierdziło Ministerstwo Finansów. Niewątpliwie więcej wątpliwości budzą przypadki innych samochodów - takich, które w przeszłości nie dawały pełnego prawa do odliczenia podatku. Korekta przeszłości i pełne odliczenie na bieżąco wiąże się tutaj z ryzykiem zakwestionowania prawidłowości takiego działania przez organy podatkowe, skoro obecnie jeszcze nie jest wiadomo, jaka linia orzecznictwa utrwali się na dobre.

czytaj więcej...