Glina, glazura, fajans, radioaktywność, czyli jak powstaje płytka

Jako ciekawostkę należy uznać fakt, iż płytki mogą być wysoce radioaktywne, jeśli w skład masy ceramicznej wchodzi czerwony szlam – pozostałość z wytwarzania aluminium. Radioaktywne płytki często można było spotkać w latach 70tych, kiedy to producenci ceramiki importowanej do jej barwienia na czerwono lub zielono stosowali uran. Obecnie wytwarzane elementy charakteryzują się niewielką radioaktywnością, która wynika z zastosowania surowców naturalnie promieniujących. Promieniowanie to nie jest niebezpieczne dla zdrowia, lecz można je zmierzyć przy pomocy specjalnych przyrządów.

Czytaj również: Jak „doszlifować” wygląd posadzek?

Glazura to warstwa, która powstaje podczas drugiego wypalania, w wyższej temperaturze, bo ok. 1200 stopni. Wypalone płytki pokrywa się mieszanką krzemianów, czyli kaolinem, mączką mineralną, pyłem szklanym oraz tlenkami metali. Proces szkliwienia nie tylko uszlachetnia i wygładza płytkę ale także nadaje jej trwałą barwę i częściowo zamyka pory, przez co ceramika staje się odporna na wodę.

Białe, porowate i szkliwione płytki nazywa się fajansem. To stosunkowo delikatny rodzaj glazury, który nie nadaje się do pomieszczeń o dużym natężeniu ruchu.

Bardziej wytrzymała jest kamionka – mrozoodporne płytki, które wypalane są w bardzo wysokiej temperaturze, przez co odznaczają się małą porowatością, dużą odpornością na ściskanie oraz twardością. Kamionka może występować jako szkliwiona lub nieszkliwiona. Aby odróżnić ją od fajansu wystarczy proste doświadczenie z kroplą wody. Na powierzchni płytki umieszcza się kroplę. Jeśli kropla zachowuje swój kształt – znajduje się na powierzchni kamionki. Natomiast, jeżeli powoli wsiąka w powierzchnię – jest to fajans.

Do początku lat 80tych wypalanie płytek odbywało się w piecach tunelowych. W 1980 roku we Włoszech zaczęto wykorzystywać specjalne piece obrotowe, które znacznie przyspieszyły sam proces wypalania i umożliwiły sterowanie dopływem ciepła z góry oraz z dołu. Taki kontrolowany proces skutkuje równomiernym wypaleniem każdego elementu i zapobiega powstawaniu pęknięć włoskowatych w płytkach glazurowanych. Obecnie technologia skupia się na wytwarzaniu płytek o coraz większych rozmiarach.

Prócz przemysłowo wykonywanych elementów podłogowych można także spotkać płytki przygotowywane ręcznie. Jest to jednak wyjątkowo drogi, choć niepowtarzalny materiał podłogowy.

Ścieralność najtwardszych płytek ceramicznych przewyższa nawet naturalny kamień. Taką płytką jest gres znany także jako terakota ekstratwarda. Stąd to coraz popularniejszy materiał wykorzystywany do wykańczania podłóg.

Czytaj również: Rdzawe struktury i kamienne szarości. Nadchodzące trendy w branży płytek ceramicznych