Wełna mineralna - produkcja

Kiedy w latach dwudziestych pewien naukowiec prowadził badania wulkanu Kilauea na Hawajach okazało się, że podczas erupcji powstają bardzo specyficzne włókna mineralne przypominające strzępki wełny. Według legendy miały to być włosy królowej wulkanu - Pelé, która ze złości wyrywała je sobie z głowy. Legendy trwają wieki zaś postęp naukowo wymaga precyzyjnego określania przyczyn zjawisk zachodzących w przyrodzie. Bardzo często pozwala to na ich wykorzystanie we współczesnym świecie i przeniesienie do inteligentnych procesów produkcyjnych. Tak też się stało z legendarnymi włosami królowej Pelé, które znamy dzisiaj pod postacią wełny mineralnej  skalnej (wcześniej określanej mianem kamiennej) i szklanej.

Naukowe wyjaśnienie zjawiska zachodzącego podczas wybuchu wulkanu i prowadzącego do powstawania drobnych włókien jest jednak zgoła odmienne od podań zawartych w legendzie. Roztopiona lawa o temperaturze ponad 1500ºC z ogromną siłą zostaje wyrzucona z wnętrza wulkanu do atmosfery tworząc ogniste fontanny. Zanim lawa zdoła opaść na ziemię, silne podmuchy wiatru schładzają ją, gwałtownie częściowo zamieniając w charakterystyczne włókna.

W ten oto sposób przyroda sama stworzyła jedyny w swoim rodzaju materiał, który z biegiem czasu otrzymał nazwę wełny mineralnej. W naturze człowieka jest dążenie do odkrywania czegoś nowego lub poprawiania tego co już istnieje. I tak też się stało w tym przypadku. Wytwór sił natury – włókno, połączony z nowoczesnymi technologiami i potrzebami człowieka doprowadził do opracowania przemysłowego procesu produkcji wełny - materiału powszechnie stosowanego we współczesnym budownictwie.

Zarówno wełna skalna (inaczej: kamienna), jak i szklana produkowane są z surowców mineralnych. Wełna skalna powstaje z bazaltu* podczas wytapiania w temperaturze ponad 1400 °C. Wełna szklana wytwarzana jest z piasku kwarcowego i stłuczki szklanej wytapianych w temperaturze około 1000°C. Dodatkowo w procesie produkcji dodawane są inne surowce, takie jak: gabro**, dolomit*** lub wapień****. Stopiony bazalt lub szkło wraz z odpowiednimi dodatkami mineralnymi poddawane są procesowi rozwłókniania, w efekcie którego powstają włókna (kamienne lub szklane) do których dodawane jest lepiszcze. To właśnie dzięki uzyskanej w ten sposób strukturze włóknistej, produkty z wełny mineralnej posiadają wiele unikalnych właściwości pozwalających na ich wszechstronne zastosowanie.

                                     Uproszczony schemat linii produkcyjnej wełny mineralnej

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

* bazalt - magmowa skała wylewna lub subwulkaniczna: kolor czarny ; składa się z plagioklazu i piroksenu i oliwinu.
**gabro - magmowa skała głebinowa, czarna lub ciemnozielona; składa się z plagioklazu i piroksenu, oliwinu; stosowana jako materiał budowlany, drogowy i dekoracyjny.
*** dolomit - (CaCO3-MgCO3), minerał węglan wapnia i magnezu; zwykle bezbarwny, biały lub szary; składnik skał osadowych pochodzenia chemicznego; używany jest do wyrobu materiałów ogniotrwałych cementu, szkła oraz w metalurgii
****wapień - skała osadowa pochodzenia organicznego, rzadziej chemicznego składająca się głównie z kalcytu; kolor białawy, żółtawy lub szary; bardzo rozpowszechniona; powstaje wskutek nagromadzenia na dnie mórz szczątków organizmów lub przez strącanie się węglanów z wody morskiej; używany jako materiał budowlany, w przemyśle chemicznym.