Budowa obiektów w otoczeniu lotnisk

Zgodnie z ww. ustawą (art. 55) lotnisko może zbudować i eksploatować, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, m.in.: spółka prawa handlowego, spółdzielnia, osoba fizyczna. Do wniosku o wydanie zgody dołącza się wraz z innymi dokumentami mapę z naniesionymi ograniczeniami wysokości zabudowy na samym lotnisku oraz w jego otoczeniu. Na mapie tej zaznacza się również istniejące obiekty stanowiące przeszkody lotnicze oraz profile pól wznoszenia i podejścia. Samo lotnisko w myśl postanowień ustawy (art. 59) musi odpowiadać także wymaganiom technicznym określonym w Prawie budowlanym.

 Zarządzający lotniskiem w przypadku stwierdzenia, że w rejonie lotniska są wznoszone obiekty budowlane mogące stanowić przeszkody lotnicze lub że istniejące obiekty nie są oznakowane zgodnie z przepisami, tj. Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 25 czerwca 2003 r. (Dz.U. nr 130, poz. 1193) znowelizowanym Rozporządzeniem Ministra Transportu z 13 stycznia 2006 r. (Dz.U. nr 9, poz. 53), ma obowiązek (art. 82) niezwłocznego zawiadomienia właściwego organu nadzoru budowlanego oraz prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Rejestry lotnisk są prowadzone przez trzy różne instytucje. Lotniska cywilne rejestruje prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, wojskowe – Minister Obrony Narodowej, a służb porządku publicznego – Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Ustawa (art. 87) stanowi, że:

- obiekty budowlane i obiekty naturalne w otoczeniu lotniska nie mogą stanowić zagrożenia dla startujących i lądujących statków powietrznych;
- obiekty budowlane i obiekty naturalne stanowiące zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu statków powietrznych, zwane „przeszkodami lotniczymi”, powinny być niezwłocznie zgłoszone prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego i oznakowane1;
- obowiązek oznakowania i zgłoszenia przeszkód lotniczych obciąża posiadacza nieruchomości, na której taka przeszkoda się znajduje, przy czym jeżeli obiekt budowlany lub obiekt naturalny stał się przeszkodą lotniczą w wyniku budowy lub rozbudowy lotniska, oznakowanie wykonuje się na koszt zarządzającego lotniskiem;
- prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego uzgadnia decyzje o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dotyczące obiektów na lotniskach i w ich otoczeniu. Przepis ten dotyczy w szczególności obszarów ograniczeń zabudowy, a także terenów przeznaczonych pod budowę lotniska lub jego rozbudowę w miejscowych planach zagospodarowania terenu;
- zabrania się w otoczeniu lotniska, czyli w odległości do 5 km od jego granicy:
 – budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych, które mogą stanowić źródło żerowania ptaków,
 – hodowania ptaków mogących stanowić zagrożenie dla ruchu lotniczego;
- zabrania się także sadzenia i uprawy drzew oraz krzewów na nieruchomościach znajdujących się w rejonach podejść do lądowania, mogących stanowić przeszkody lotnicze (obowiązek i koszt usunięcia tych drzew oraz krzewów obciąża właściciela lub inny podmiot władający nieruchomością). Ustawa (art. 92) przewiduje, że minister odpowiedzialny za sprawy transportu w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej określa (z uwzględnieniem przepisów międzynarodowych):
- zasady klasyfikacji lotniczych urządzeń naziemnych;
- warunki techniczne, jakie powinny spełniać lotnicze urządzenia naziemne, oraz warunki ich eksploatacji;
- szczegółowe zasady i tryb prowadzenia rejestru urządzeń naziemnych z uwzględnieniem wymagań dotyczących dokumentacji rejestrowej;
- warunki, jakie powinny spełniać obiekty budowlane, oraz naturalne w otoczeniu lotniska ze względu na bezpieczeństwo ruchu statków powietrznych;
- sposób zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych, uwzględniając:

– układ współrzędnych Światowego Systemu Geograficznego (WGS 84),
– zapewnienie bezpieczeństwa ruchu statków powietrznych,
– jednoznaczność i czytelność oznakowania dla członków załóg statków powietrznych. Aktem wykonawczym dotyczącym budowy obiektów w otoczeniu lotniska jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 25 czerwca 2003 roku w sprawie warunków, jakie powinny spełniać obiekty budowlane oraz naturalne w otoczeniu lotniska (Dz.U. nr 130 z 3003 r., poz. 1192). Rozporządzenie to zostało zmienione Rozporządzeniem Ministra Transportu z 11 lipca 2006 r. (Dz.U. nr 134, poz. 946). Określa ono warunki, jakie powinny spełniać obiekty budowlane oraz naturalne w otoczeniu lotniska ze względu na bezpieczeństwo ruchu statków powietrznych.

Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do radiowych i radarowych lotniczych urządzeń naziemnych, służących do nawigacji. Rozporządzenie określa powierzchnie ograniczające odrębnie dla samolotów i odrębnie dla śmigłowców. Ponadto przepisy określają odpowiednio wymagania dotyczące lotnisk cywilnych i lotnisk państwowych, w tym wojskowych.

Określone w rozporządzeniu wymiary obiektu budowlanego obejmują także umieszczone na nim urządzenia, w szczególności anteny, reklamy, a w przypadku dróg lub linii kolejowych – również ich skrajnie. Wymiary obiektów budowlanych usytuowanych w otoczeniu lotniska nie mogą naruszać wyznaczonych powierzchni ograniczających. W przypadku powierzchni ograniczających nakładających się jedna nad drugą, za obowiązującą przyjmuje się powierzchnię położoną niżej.

Obiekty trudno dostrzegalne z powietrza, w tym napowietrzne linie, maszty, anteny usytuowane w zasięgu powierzchni podejścia, powinny być niższe o co najmniej 10 m od dopuszczalnej wysokości zabudowy wyznaczonej przez powierzchnie ograniczające. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego w przypadku lotniska lotnictwa cywilnego, albo organ nadzoru nad lotnictwem wojskowym w przypadku lotniska lotnictwa państwowego lub lotniska lotnictwa państwowego użytkowanego przez lotnictwo cywilne może w przypadkach niepowodujących powstania zagrożenia dla bezpieczeństwa statków powietrznych udzielić zgody na odstąpienie od określonych w rozporządzeniu wymogów dotyczących powierzchni ograniczających.

Zgodnie z rozporządzeniem przeszkodami lotniczymi są usytuowane w otoczeniu lotniska sztuczne lub naturalne obiekty naziemne albo ich części lub skrajnie tras komunikacyjnych, o wysokościach przekraczających powierzchnie ograniczające.

Rozporządzenie zawiera 15 załączników, w których sprecyzowano m.in. zasady określania powierzchni ograniczających w rejonie lotnisk różnego typu, długości dróg startowych, klasy lotnisk i szereg innych parametrów związanych z bezpieczeństwem ruchu lotniczego.

 
Mgr inż. elektryk Janusz Strzyżewski ma uprawnienia budowlane bez ograniczeń. Jest członkiem Mazowieckiej Izby Inżynierów Budownictwa, specjalistą II stopnia z wieloletnim stażem projektanckim i wykonawczym.