Projektowanie domów: Elewacje ceglane - dbałość o detale

Cegła jest materiałem, który cieszy się coraz większą popularnością przy wykonywaniu zewnętrznych elewacji budynku. Często spotykanym rozwiązaniem jest zastosowanie cegły na całej płaszczyźnie ściany lub też wyeksponowanie poszczególnych jej fragmentów właśnie poprzez cegły i płytki elewacyjne. Nawet w przypadku, gdy ściana domu została pokryta tynkiem, zaleca się stosowanie klinkieru lub cegieł licowych w tych miejscach, które są szczególnie narażone na uszkodzenia mechaniczne i wpływ warunków atmosferycznych. Są to na przykład naroża, podokienniki, cokoły oraz nadproża drzwiowe i okienne.

Kształtowanie elewacji – cegły i płytki na naroża
Naroża budynku są szczególnie podatne na różnego rodzaju uszkodzenia mechaniczne. W przypadku ścian otynkowanych, wymagane jest zastosowanie specjalnych siatek lub listew ochronnych, które zabezpieczą wewnętrzne warstwy ściany. Nie ochronią one jednak części zewnętrznej, czyli tynku, który może w tych miejscach odpryskiwać.  Zdecydowanie trwalsze są naroża wykonane z cegieł lub kątowych płytek elewacyjnych. Znaczna wytrzymałość klinkieru sprawia, że naroża obudowane płytką lub cegłą są znacznie bardziej odporne na odpryśnięcia niż te pokrytych tynkiem. Zastosowanie przegubowych cegieł kształtek stwarza także możliwość wykonania naroży, których kształt odbiega od form standardowych. Płaszczyzny ścian w narożach nie muszą koniecznie schodzić się pod kątem prostym. Kombinacja cegieł wyprofilowanych owalnie stwarza szerokie możliwości murowania naroży, których kąt jest różny od 90°.

Murując naroża przy ścianie osłonowej z cegły klinkierowej należy pamiętać o bardzo ważnej kwestii, jaką jest dylatacja. Siły działające na ścianę zewnętrzną są różne po jednej i drugiej stronie narożnika. Wynika to z wielu przyczyn. Wystarczy chociażby różny stopień nasłonecznienia którejś ze ścian, a będzie ona pracowała inaczej niż strona sąsiadująca. W efekcie może to doprowadzić do powstawania rys i pęknięć. Wykonanie szczeliny dylatacyjnej jest uzależnione od całej konstrukcji ściany.   

Trwałe i estetyczne parapety
Detale architektoniczne, takie jak parapety czy też nadproża, są często traktowane jako miejsca wymagające od wykonawcy większej precyzji i dokładności. Odpowiednie wyprofilowanie kształtów oraz wymogi techniczne sprawiają, że wygodniejszym rozwiązaniem staje się zastosowanie elementów prefabrykowanych, zapewniających właściwe parametry techniczne i idealne dopasowanie do całej konstrukcji ściany. 
- Parapety zewnętrzne muszą być wmurowane z uwzględnieniem wymaganego kąta nachylenia, aby umożliwić lepsze odprowadzanie wody deszczowej – mówi Krzysztof Omilian z firmy Röben. – Żeby uzyskać odpowiedni spadek, murarze często nanoszą pod parapet więcej zaprawy, co może spowodować powstanie mostków termicznych, które z kolei mogą przyczynić się do pojawienia się pleśni w pomieszczeniu. Pewnym rozwiązaniem może być zastosowanie parapetów prefabrykowanych. Ich szczelny, betonowy rdzeń uformowany pod właściwym kątem, chroni przed wilgocią.
Gotowe parapety produkowane są w kolorach cegieł elewacyjnych, co umożliwia idealne ich dopasowanie do całości ścian zewnętrznych. Argumentem przemawiającym na korzyść elementów prefabrykowanych jest perfekcyjne ich wykonanie oraz minimalizacja występowania mostków termicznych. Co więcej, w przypadku zastosowania podokienników z dodatkową warstwą izolacji cieplnej uzyskamy pewność, że będą one spełniać normy w zakresie energooszczędności budynków.  

Gotowe nadproża
Nadproża to konstrukcja, na której opiera się część ściany nad otworem drzwiowym lub okiennym. Muszą one być odpowiednio wytrzymałe. Zastosowanie gotowych nadproży uzasadnione jest nie tylko możliwością dopasowania ich do konstrukcji ściany pod względem formy oraz kształtu, ale pozwala także na zmniejszenie obciążenia muru. – W przypadku prefabrykowanych nadproży firmy Röben krańcowe części łuku pełnią rolę podtrzymującego filaru, dzięki czemu nacisk na mur jest mniejszy – mówi Krzysztof Omilian. – Warto również pamiętać o tym, że nadproża pokrywające elementy, których szerokość przekracza 1,50 m, czyli na przykład okna w większym formacie, nie powinny być murowane w sposób tradycyjny ze względu na późniejsze bezpieczeństwo użytkowników.
W przypadku, gdy prefabrykowane nadproża są układane nad otworami okiennymi lub drzwiowymi o mniejszych wymiarach, ich montaż pozwala zrezygnować z wykonania dylatacji oraz  konsol, podtrzymujących ciężar muru. Gdy szerokość okna jest większa, konieczne jest zainstalowanie specjalnych konsol, przymocowanych do ściany nośnej.

Cegły kształtowe, popularnie określane jako „kształtki”, dają nieskończenie wiele możliwości wykonania licznych detali architektonicznych budynku, takich jak zaokrąglone naroża, podokienniki oraz idealnie dopasowane nadproża drzwiowe i okienne. Zastosowanie prefabrykowanych elementów oraz cegieł kształtowych to nie tylko gwarancja trwałości i właściwego doboru parametrów, ale również oszczędność czasu i wygoda na placu budowy.