Pomiary elektryczne przed odbiorem budynku: co należy sprawdzić?

Nie chodzi przy tym o samo potwierdzenie obecności zasilania. Przy kontroli napięcia wykorzystuje się między innymi woltomierz do pomiarów elektrycznych, jako jeden z przyrządów używanych podczas sprawdzania instalacji. Innych narzędzi wymagają badania izolacji, zabezpieczeń czy ochrony przeciwporażeniowej.

^{źródło: własne}

Jakie pomiary wykonuje się przed odbiorem instalacji elektrycznej?

Instalacja może działać, a mimo to mieć wadę istotną z punktu widzenia odbioru. Dlatego nie wystarcza jeden odczyt ani szybka kontrola kilku punktów. Poszczególne badania odpowiadają za inne obszary działania i bezpieczeństwa instalacji.

• Ciągłość przewodów ochronnych: pozwala wykryć przerwy w przewodach PE oraz problemy z połączeniami wyrównawczymi.

• Rezystancja izolacji: pomaga ujawnić uszkodzenia albo zawilgocenie izolacji, które mogą prowadzić do upływów lub zwarć.

• Skuteczność ochrony przeciwporażeniowej: sprawdza się parametry związane z prawidłowym zadziałaniem zabezpieczeń w razie uszkodzenia.

• Wyłączniki różnicowoprądowe: kontrola pokazuje, czy RCD reagują prawidłowo podczas badania.

• Napięcie i zasilanie: weryfikuje się obecność i wartość napięcia, a przy instalacjach trójfazowych również prawidłowość kolejności faz.

Zakres badań zależy od tego, jak rozwiązano instalację w danym obiekcie. Odbioru nie powinno się więc traktować jak identycznego zestawu czynności dla każdej inwestycji.

Dlaczego same oględziny instalacji nie wystarczą?

Na pierwszy rzut oka wszystko może wyglądać dobrze. Rozdzielnica jest uporządkowana, osprzęt zamontowany, przewody opisane, a po podaniu zasilania część instalacji działa bez widocznych problemów. Oględziny nadal są potrzebne, bo pozwalają zauważyć błędy montażowe, brak przewodu ochronnego czy nieprawidłowe połączenia.

Części usterek zwyczajnie nie da się jednak zobaczyć. Uszkodzona izolacja, przerwa w przewodzie ochronnym albo niesprawny RCD mogą ujawnić się dopiero podczas pomiarów. Jeśli problem wychodzi przed odbiorem, ekipa może od razu wrócić do konkretnego miejsca. Po zamknięciu kolejnych robót ta sama poprawka może już wymagać dodatkowych uzgodnień, dostępu do instalacji i zmian w harmonogramie.

Protokół z pomiarów: co powinien wiedzieć wykonawca i inwestor?

W protokole liczy się przede wszystkim czytelność. Osoba, która sięga do niego przy odbiorze, powinna bez problemu sprawdzić, czego dotyczył dany pomiar i jaki był jego wynik. Do tego dochodzą informacje o miejscu i terminie badań, wykorzystanych przyrządach oraz osobach, które je wykonywały.

Nie każdy może jednak takie pomiary przeprowadzić, bo potrzebne są konkretne kwalifikacje, a zatwierdzenie protokołu to kwestia osoby posiadającej kwalifikacje do dozoru. Warto też rozdzielić dwie kwestie: sam obowiązek kontroli instalacji wynika z przepisów związanych z oddaniem obiektu ale zakres badań i sposób dokumentowania wyników opisują normy techniczne.

Z punktu widzenia wykonawcy dobrze opisany protokół zwyczajnie oszczędza później czasu. Jeśli przy odbiorze pojawi się pytanie o konkretny obwód albo wynik, można od razu wrócić do właściwego zapisu, zamiast ustalać po fakcie, co i kiedy było sprawdzane.

Co zrobić, gdy wyniki pomiarów są nieprawidłowe?

Jeżeli wynik któregoś z badań budzi zastrzeżenia, najpierw wraca się do samej instalacji. Trzeba ustalić, skąd bierze się problem, poprawić wadliwy element i dopiero wtedy wykonać pomiar ponownie. Dopiero nowy wynik pokazuje, czy poprawka rzeczywiście przyniosła oczekiwany efekt.

Dalsze działania są dość proste do uporządkowania:

1. ustalenie miejsca lub przyczyny nieprawidłowości;

2. wykonanie potrzebnej poprawki;

3. powtórzenie właściwego pomiaru;

4. uzupełnienie dokumentacji o aktualny wynik.

Z punktu widzenia wykonawcy liczy się moment wykrycia problemu. Jeśli nastąpi to przed zamknięciem robót, poprawka zwykle jest prostsza organizacyjnie. Gdy inne branże zakończyły już swoje zakresy, nawet niewielka ingerencja może oznaczać ponowne wejście ekipy na obiekt i przesunięcie części prac.

Odbiór wykonany dobrze ogranicza późniejsze poprawki

Dobry odbiór łączy oględziny, odpowiednie pomiary i uporządkowaną dokumentację. Nie daje gwarancji, że instalacja nigdy nie ulegnie awarii, ale pozwala wychwycić wiele problemów jeszcze przed przekazaniem budynku. Właśnie wtedy ich usunięcie najmniej ingeruje w roboty, które inwestycja ma już za sobą.

Czytaj również: Dom i sprzęt elektroniczny bezpieczne podczas burzy