Wełna mineralna - ocena produktu budowlanego

Warto pamiętać, że normy wskazujące na jakość produktów w budownictwie, takie jak ISO 14040 nie są wystarczające ponieważ wszystkie europejskie projekty Deklaracji Środowiskowych Produktu (Environmental Product Declaration, w skrócie EPD ) zawierają dodatkowe wymagania metodologiczne różniące się w zależności od kraju powstania. Stąd informacje EPD nie są porównywalne pomiędzy poszczególnymi państwami. Można w tym momencie jedynie mówić o porównywaniu wybranych danych. Niestety, często jednak wiele z nich to informacje poufne. To się jednak w najbliższym czasie zmieni.

Powstała organizacja o nazwie EICP - dobrowolna inicjatywa firm związanych z budownictwem mająca na celu dostarczanie przejrzystych, dokładnych i rzetelnych informacji na temat produktów budowlanych w kontekście ochrony środowiska naturalnego. W Europie istnieje kilka narodowych systemów EICP promowanych przez narodowe federacje przemysłowe lub narodowe organizacje badawcze w dziedzinie budownictwa, np.: AFNOR - Francuski Zespół do Spraw Normalizacji.

EICP zapewnia szereg korzyści:
- w pełni konkuruje z unijną Polityką Zintegrowanego Produktu (EU's Integrated Product Policy) i jest dla niego alternatywą pozwalająca na obiektywny wybór najlepszych materiałów budowlanych;
- wskazuje tendencje w rozwoju bardziej przyjaznych środowisku produktów budowlanych;
- zapewnia dostawcom materiałów budowlanych porównywalne pole do działania;
- daje alternatywę wobec “eko-etykietowania” (projekt unijny kwalifikacji dobrych produktów), które jest nieodpowiednie w przypadku produktów budowlanych;
- daje możliwość innego spojrzenia na "list preferencyjnych" lub "czarne list produktów budowlanych";
- przyczynia się do tego, by zamówienia publiczne były bardziej ekologiczne.

Punktem wyjścia do oceny produktu budowlanego jest jego cykl życia i wpływ jaki wywiera na środowisko naturalne, od momentu wydobycia surowca z którego jest wykonany do całkowitej utylizacji.

Standardy takiego badania zostały już opracowane przez niezależną organizację badawczą - Life Cycle Assessment (LCA) ściśle współpracującą z EICP a zajmującą się badaniami wszelkich produktów wytwarzanych przez człowieka i mających wpływ na środowisko. Badania produktów mogą być zlecane przez konkretnych producentów, jednak często są określane dla grup wyrobów np. jako średnie wyniki dla stowarzyszeń z sektora przemysłu budowlanego. W skali europejskiego przemysłu materiałów budowlanych przeprowadzone zostały z powodzeniem badania betonu.

Cechami charakterystycznymi takiego podejścia do produktu i badania są :
- dostarczanie informacji dla architektów pod kątem wpływu zastosowania produktu środowisko. Projektantom wystarczy zwykle wiedzieć jakiego typu materiał mają wybrać. Nie mają potrzeby znać producenta;
- unikanie niepotrzebnych reklamacji i wzajemnych roszczeń w ramach sektora materiałów budowlanych;
- udoskonalenia produktu mogą być dokonywane na bardziej ogólnym poziomie, jak na przykład skutki recyklingu dla środowiska.

Generalnie rzecz biorąc EICP zajmuje się produktami, natomiast LCA zajmuje się tzw. jednostkami funkcjonalnymi. Jednostka funkcjonalna opisuje żądane wykonanie, np.: "1 m2 ściany wewnętrznej w budynku mieszkalnym ma trwałość 50 lat”. Następnie definiowane są produkty, które spełniają tę funkcję (np.: płyta gipsowo-kartonowa, wełna mineralna). Żywotność produktu "od powstania do śmierci" opisuje wszystkie procesy wymagane dla tej funkcji, włącznie z konserwacją, robotami rozbiórkowymi i zagospodarowywaniem odpadów.

W badaniach wełny mineralnej cykl życia produktu wykazał i potwierdził jej zalety i wykonanych z niego produktów służących do budowy hipotetycznej ścianki działowej.