Czy to prawda, że pompy ciepła nie działają w zimnym klimacie?

Pompy ciepła to urządzenia wykorzystujące ciepło z otoczenia do podgrzewania pomieszczeń wewnątrz domu. Poszczególne modele różnią się od siebie pod względem konstrukcyjnym i mogą pozyskiwać energię z powietrza, gruntu lub wody. Do  pracy wymagają stosunkowo niedużej mocy elektrycznej, wytwarzając z jednej jednostki pobranej energii średnio trzy- do pięciu jednostek ciepła. Dzięki temu pozostają niezwykle efektywnym rozwiązaniem. Funkcjonuje jednak błędne przekonanie, że nie działają one efektywnie i skutecznie w zimnym klimacie. Warto mieć świadomość, że jest to mit, niemający oparcia w żadnych badaniach ani danych.

^{Źródło: EHPA, za CarbonBrief clear on climate}

Systemy dostosowane do różnych warunków

Przede wszystkim konkretny model pompy dobiera się w taki sposób, aby był w stanie dostarczyć wymaganą ilość ciepła przy uwzględnieniu wpływu lokalnego klimatu. Dodajmy również, że temperatura powietrza na zewnątrz ma znaczący wpływ jedynie na pracę tzw. powietrznych pomp ciepła – w tym typu powietrze-woda, stosowanych w wodnych instalacjach centralnego ogrzewania, oraz typu powietrze-powietrze, m.in. klimatyzatorów z funkcją grzania − które właśnie z tego źródła pobierają dodatkową energię. Temperatura gruntu lub wód gruntowych, stanowiących dolne źródło ciepła dla pozostałych typów pomp, nie ulega istotnym wahaniom niezależnie od temperatury powietrza na zewnątrz. Pompy gruntowe i wodne pracują więc w dużo bardziej stabilnych warunkach i zwykle uzyskują wyższą niż pompy powietrzne średnioroczną efektywność. Czy zatem w zimnym lub chłodnym klimacie nie powinno się stawiać na pompy powietrzne? Absolutnie nie.

Czytaj również: Czy montaż pomy ciepła w już istniejących budynkach ma sens?

Szybki postęp technologii pomp ciepła typu powietrze-woda, jaki dokonał się w ostatnich latach, zaowocował tym, że obecnie doganiają one pod względem średniorocznej efektywności np. pompy gruntowe i potrafią efektywnie pobierać ciepło z powietrza nawet przy temperaturze minus 30 stopni. W razie znacznego zwiększenia zapotrzebowania na ciepło, np. przy dużym spadku temperatury zewnętrznej lub dużym poborze ciepłej wody użytkowej, ich pracę może wspomagać grzałka elektryczna, czyli tzw. szczytowe źródło ciepła, w którą zwykle fabrycznie wyposaża się te urządzenia. Technologia ta „nie boi się” zatem zimnego klimatu i niskiej temperatury na zewnątrz. Kluczem do sukcesu jest prawidłowy dobór parametrów pompy ciepła, właściwe zarządzanie jej pracą i eksploatacja.

^{Źródło: Duncan Gibb et al. (2023 r.), za CarbonBrief clear on climate}

Pompy ciepła – powszechny wybór w najchłodniejszych krajach Europy

Skuteczność pomp ciepła w surowszym klimacie potwierdzają też przykłady krajów znacznie chłodniejszych niż Polska, gdzie rozwiązanie to jest niezwykle popularne. Powszechnie są one używane między innymi w Finlandii, Szwecji czy Estonii. Jak pokazuje badanie opublikowane w czasopiśmie “Nature Energy”, w Norwegii ponad połowa gospodarstw domowych korzysta z pomp ciepła jako podstawowego źródła ogrzewania. Co więcej, przeważnie są to powietrzne pompy ciepła. Na rynku urządzeń grzewczych w tym kraju odnotowano w ostatnich latach znaczący wzrost sprzedaży tych urządzeń. Podobny trend można było zauważyć również w Finlandii – kolejnym kraju o zimnym klimacie. Jak więc widać, mieszkańcy północnej Europy nie mają najmniejszych wątpliwości co do efektywności tego rodzaju ogrzewania.

Pompy ciepła – jako urządzenia, które dla wielu polskich użytkowników wciąż są mało znanym rozwiązaniem – bywają, niestety, oceniane na podstawie funkcjonujących na ich temat mitów. I trudno się dziwić, bo mity te zwykle są „uwiarygadniane” przez przypadki nieudanych inwestycji, choć z zasady problem tkwi nie w samej technologii, ale braku elementarnej wiedzy na jej temat. Dlatego też planując zakup pompy ciepła, warto wcześniej poszukać informacji w rzetelnych, sprawdzonych źródłach i rozwiać wszystkie nasze wątpliwości.

Czytaj również: Nowoczesne ogrzewanie - pompa ciepła powietrze-woda

Materiał prasowy PORT PC, kampania Pompuj ciepło z głową https://www.pompujcieplozglowa.pl/