Jakie informacje zawiera deklaracja właściwości użytkowych i etykieta?

Deklaracja właściwości użytkowych oraz etykieta (zawierająca oznakowanie CE) są elementami związanymi z wprowadzaniem wyrobu do sprzedaży. Wprowadzenie do obrotu materiałów budowlanych regulowane jest przepisami rozporządzenia PE i Rady UE 305/2011 oraz krajową ustawą o wyrobach budowlanych, która została niedawno znowelizowana.

Czym jest deklaracja właściwości użytkowych i etykieta?

Deklaracja właściwości użytkowych (Declaration of Performance w skrócie DoP) jest dokumentem, który sporządza producent dla wyrobów budowlanych objętych normą zharmonizowaną (standardy obowiązujące dla poszczególnych produktów), opracowaną w ramach Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego (CEN) i obowiązującą na obszarze Unii Europejskiej lub takich, które otrzymały europejską ocenę techniczną.

– „Produkty, do których sporządzono deklarację, powinny być opatrzone oznakowaniem CE, natomiast nie ma obowiązku umieszczania tego oznaczenia na samej deklaracji. Deklaracja powinna być dostarczana każdemu klientowi” – wyjaśnia Marek Królikowski, ekspert Stowarzyszenia „Białe murowanie”. – „Producent przez sporządzenie deklaracji przyjmuje na siebie odpowiedzialność za zgodność wyrobu z deklarowanymi właściwościami użytkowymi ” – dodaje Marek Królikowski.

Natomiast głównym celem etykiety jest możliwość zidentyfikowania produktu. W przypadku wielu wyrobów budowlanych, w tym materiałów ściennych, etykietę umieszcza się na opakowaniu zbiorczym, a nie na pojedynczym wyrobie. Na etykiecie znajdują się podstawowe informacje o produkcie, jednak najważniejsze jest, aby znalazło się na niej oznaczenie CE potwierdzające zgodność produktu z normą zharmonizowaną. Oznakowanie CE może być umieszczane wyłącznie przez producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela.

Czytaj również: Malowanie niewysezonowanych powierzchni

Jakie informacje zawierają?

Deklaracja właściwości użytkowych wyrobów budowlanych zawiera informacje, które można podzielić na dwie grupy: formalne i użytkowe.

Do kategorii informacji formalnych należą takie dane jak: określenie typu wyrobu (niepowtarzalny kod identyfikacyjny typu wyrobu), podanie systemu oceny i weryfikacji stałości właściwości, wpisanie numeru referencyjnego i daty wydania normy zharmonizowanej lub europejskiej oceny technicznej (w odniesieniu do zasadniczych charakterystyk wyrobu), nazwę i dane adresowe producenta, informacje o jednostkach notyfikowanych oraz numer referencyjny zastosowanej specjalnej dokumentacji technicznej (w stosownych przypadkach). Zawiera także oświadczenie producenta o zgodności wyrobu z deklarowanymi właściwościami oraz zgodności z samym rozporządzeniem (UE) nr 305/2011.

Druga kategoria zawiera treści bardziej praktyczne z punktu widzenia klienta, czyli: informację o zastosowaniu produktu, np. Element murowy silikatowy, przeznaczony do wykonywania ścian zewnętrznych i ścian wewnętrznych. Przystosowany do łączenie zaprawą zwykłą oraz wykaz zasadniczych charakterystyk (według odpowiedniej normy, np. dla silikatów PN-EN 771-2:2011, tabela ZA.1) wraz z ich wartościami lub poziomami. Producenci materiałów ściennych sporządzają zestawienie adekwatne dla swojego wyrobu. Przykładowo, dla wyrobów silikatowych przeznaczonych do łączenia na zaprawę zwykłą i eksponowanych na zewnątrz, wskazywane są następujące właściwości użytkowe:

Informacje o właściwościach użytkowych wyrobu znajdziemy również na etykiecie. W porównaniu do treści deklaracji, etykieta z oznakowaniem CE powinna zawierać jeszcze: dwie ostatnie cyfry roku pierwszego zamieszczenia oznakowania, niepowtarzalny kod identyfikacyjny typu wyrobu, numer referencyjny deklaracji właściwości użytkowych oraz możliwość identyfikowalności partii wyrobu.

– „Inwestorzy, zwłaszcza indywidualni, najczęściej szukają praktycznych informacji na temat wyrobu, czyli tych dotyczących jego właściwości użytkowych, na przykład klasy wytrzymałości, izolacyjności akustycznej czy odporności ogniowej” – mówi Marek Królikowski, ekspert Stowarzyszenia „Białe murowanie”. – „ Informacje zawarte w deklaracji właściwości użytkowych w połączeniu z etykietą umożliwiają jednoznaczną i kompletną  identyfikację wyrobu, jego typ, klasę oraz partię produkcyjną. Jest to bardzo istotne szczególnie w przypadku rozpatrywania reklamacji” – dodaje Marek Królikowski.

Czytaj również: Co to jest cegła klinkierowa? Charakterystyka i zastosowanie.

Jak pozyskać deklarację?

O ile etykieta z oznakowaniem CE jest dołączana do wyrobu lub do opakowania zbiorczego deklaracja jest udostępniana w odmienny sposób. Rozporządzenie mówi, że dla każdego wyrobu udostępnianego na rynku dostarcza się kopię deklaracji właściwości użytkowych w formie papierowej albo przesyła się ją drogą elektroniczną, nie precyzując jednak w jaki sposób. W następnych ustępach rozporządzenie doprecyzowuje, iż kopię deklaracji właściwości użytkowych w formie papierowej dostarcza się na żądanie odbiorcy.

– „Wśród producentów standardem staje się automatyzowanie i upraszczanie czynności udostępniania deklaracji za pomocą Internetu, tak aby klient mógł sam pobrać właściwą deklarację do konkretnego wyrobu. Powiązanie tych dokumentów następuję poprzez niepowtarzalny kod identyfikacyjny typu wyrobu. Od strony „techniczno-informatycznej” zazwyczaj wykorzystywane są do tego  specjalne kody drukowane na dokumentach sprzedażowych w formie tekstowej lub graficznej – mówi Marek Królikowski, ekspert Stowarzyszenia „Białe murowanie”.

W szczególnych przypadkach, określonych w rozporządzeniu 305/2011, producent może odstąpić od wystawienia deklaracji właściwości użytkowych. Dzieje się tak, gdy dla danego produktu nie obowiązują normy zharmonizowane, produkt jest wytwarzany jednostkowo lub na specjalne zamówienie, jest produkowany na miejscu budowy lub jest produkowany w tradycyjny sposób np. na potrzeby renowacji zabytków. W takich przypadkach, zamiast CE, obowiązuje znak „B” –

inaczej wyrób budowlany jest niewłaściwie wprowadzony do obrotu.