Prawidłowa wentylacja pomieszczeń - jak uzyskać satysfakcjonujący efekt

Wentylacja grawitacyjna – naturalnie!

Powszechnie stosowanym rozwiązaniem, które w budownictwie wykorzystywane jest niemal od zawsze, jest wentylacja grawitacyjna. Działa ona w oparciu o prawa fizyki. Im powietrze w pomieszczeniu jest cieplejsze, tym mniejsza jest jego gęstość, co sprawia, że jako lżejsze unosi się do góry – pod sufit – a zimne powietrze zostaje niżej. Wykorzystując siłę wyporu, powietrze z pomieszczeń może wypływać przez kanały wentylacyjne. Dodatkowo podciśnienie powoduje, że przez wszystkie nieszczelności w budynku napływa do niego świeże powietrze. Przepływa ono w kierunku wlotów do pionowych kanałów wywiewnych. Montaż takich wlotów, czyli kratek wentylacyjnych, uznaje się za konieczny przede wszystkim w łazienkach, toaletach, kuchniach i innych pomieszczeniach, które cechuje wzmożone wytwarzanie zanieczyszczeń powietrza.

Czytaj również: Wykwity na ścianach - grzyby i pleśnie, jak skutecznie z nimi walczyć

Zgodnie z założeniami wentylacja grawitacyjna powinna spełniać swoją funkcję przy temperaturze zewnętrznej poniżej i równej +12°C. Przy wyższych temperaturach (kiedy różnica temperatur między pomieszczeniami, a otoczeniem zewnętrznym jest niewielka) ciąg w kanałach wentylacyjnych jest znacznie niższy. W takiej sytuacji naturalna wymiana powietrza w pomieszczeniach staje się możliwa jedynie przy otwartych oknach lub drzwiach. Warto pamiętać, że wpływ na działanie wentylacji grawitacyjnej ma także wiatr, który może okazać się zarówno sprzymierzeńcem, jak i utrudniać jej działanie. Wniosek: choć wentylacja grawitacyjna jest podstawowym sposobem na cyrkulację powietrza, nie można uznać jej za niezawodną.

Wentylacja kontrolowana

Daleko posunięta zależność wentylacji naturalnej od warunków atmosferycznych sprawiła, że coraz częściej wspomaga się ją wentylacją mechaniczną. Instalacja wentylatorów umożliwia stworzenie wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej, w której powietrze jest wyciągane i nawiewane do pomieszczenia. Jeśli system zostanie dodatkowo wyposażony w rekuperator, istnieje możliwość nawet 30-procentowych oszczędności w ramach ogrzewania budynku. Zarówno w przypadku wentylacji grawitacyjnej, jak i wentylacji mechanicznej, świeże powietrze w pomieszczeniach powinno być również zapewnione od strony okien. Nowoczesna stolarka otworowa jest z reguły bardzo szczelna, a jej profesjonalny montaż ogranicza ilość nieszczelności. Fakt ten z jednej strony cieszy (komfort termiczny i akustyczny), ale z drugiej rodzi potrzebę wybierania sprytnych rozwiązań, które podnoszą funkcjonalność okien (właściwa wentylacja pomieszczeń). O jakich rozwiązaniach mowa?

Nawiewniki okienne – uzupełnienie wentylacji

Wentylacja, która ma spełniać swoją rolę na właściwym poziomie, może wymagać zamontowania nawiewników okiennych. Ich instalacja odbywa się zwykle w górnej części okna, otworze okiennym lub też nad oknem. Nawiewniki mogą być regulowane ręcznie lub być wyposażone w regulację automatyczną. Stopień otwarcia może się zmieniać pod wpływem kilku czynników: zmiany w różnicy ciśnień wewnątrz i na zewnątrz budynku, zmiany wilgotności i temperatury powietrza. Nawiewniki, które reagują na stopień wilgotności powietrza, czyli nawiewniki higrosterowane, zwiększają swój stopień otwarcia wraz ze wzrostem poziomu wilgotności powietrza w pomieszczeniu. Jeśli wilgotność powietrza wewnątrz jest optymalna, nawiewnik pozostanie przymknięty, a napływ powietrza będzie minimalny.

Okna, które dają pomieszczeniom „oddech”

Zbyt wysoki poziom wilgotności powietrza w pomieszczeniu najłatwiej zaobserwować poprzez parowanie szyb. Choć sam proces jest naturalnym zjawiskiem fizycznym, może okazać się uciążliwy ze względu na zacieki i powstawanie warunków sprzyjających rozwojowi grzybów i pleśni. Najintensywniejsze parowanie szyb można zauważyć w łazienkach i kuchniach. Dlatego też w pomieszczeniach szczególnie narażonych na wysoką wilgotność powietrza i szybkie zmiany temperatury warto zastosować okna wyposażone w mikrowentylację i mechanizm stopniowego uchyłu. - Mikrowentylacja to funkcja, której nie widać, ale za to czuć, jak działa. Opiera się ona o umieszczenie w oknie specjalnego zaczepu. Dzięki niemu poprzez odpowiednie położenie klamki okno jest zamknięte, a zarazem dyskretnie rozszczelnione. W ten sposób następuje stała, bardzo subtelna wymiana powietrza, która umożliwia odprowadzanie nadmiaru wilgoci z pomieszczenia. Z kolei możliwość stopniowego uchyłu okna to funkcja, która pozwala dopasować intensywność wietrzenia do warunków atmosferycznych – Anna Latus, Menadżer ds. Produktów, z firmy Budvar Centrum, polskiego producenta okien i drzwi. Standardowy mechanizm w skrzydle uchylnym pozwala na wietrzenie pomieszczenia tylko w jednym ułożeniu skrzydła. Stopniowy uchył oznacza, że użytkownik może wybrać spośród kilku pozycji wentylacji. Aby uzyskać satysfakcjonujący efekt, wystarczy uprzednio przykręcić w odpowiednim miejscu na ramie i zasuwnicy elementy okucia, które przy odpowiednim położeniu klamki, zablokują jedną z pozycji na uchylonym skrzydle.

Czytaj również: Jak zmienić niezdrowy mikroklimat w budynku, który nie oddycha