Styropian do zadań specjalnych

 
Lambda a grubość ocieplenia

Na naszym rynku jest wielu producentów styropianów i duży wybór odmian tego materiału. Zależnie od technologii produkcji styropiany mogą osiągać różne współczynniki  λ - od 0,032 do 0,045 (W/m K). Im mniejsza jest wartość tego współczynnika, tym oczywiście lepiej, bo oznacza to, że materiał lepiej chroni przed ucieczką ciepła, można więc zastosować cieńszą jego warstwę. I chociaż różnice we współczynnikach λ nie są duże, w tym wypadku znaczą one bardzo wiele. Powodują bowiem istotne zmiany grubości warstwy ociepleniowej niezbędnej dla uzyskania wymaganego normą lub oczekiwanego ze względu na oszczędność energii współczynnika izolacyjności termicznej ścian (U). Przy czym im lepszą izolacyjność termiczną ścian chce się uzyskać, tym większa będzie różnica w grubości materiału izolacyjnego. Przyjrzyjmy się temu na zestawieniu.

Zestawienie. Zalecana grubość ocieplenia ze styropianu zależnie od wymagań izolacyjnych stawianych ścianom.

Uwaga!

Podane w tabeli grubości warstwy ocieplenia wyliczono teoretycznie - bez uwzględnienia materiału konstrukcyjnego, z jakiego jest wykonana ściana; zostały one zaokrąglone do pełnych jedności. Faktyczną grubość warstwy ocieplenia powinien określić projektant biorąc pod uwagę ciepłochronność materiału konstrukcyjnego. Dla elementów wapienno-piaskowych (silikatów), które mają bardzo słabą izolacyjność termiczną, można przyjąć, że ocieplenie powinno mieć podobną grubość jak w tabeli. Inaczej będzie np. w wypadku ścian budowanych z betonu komórkowego lub ceramiki poryzowanej - w tym wypadku grubość warstwy ocieplenia będzie odpowiednio mniejsza.

* Grubość warstwy ocieplenia policzono według wzorów: R = d : λ oraz U = 1 : (R + 0,2). 

Energooszczędne domy i miejsca szczególne

W przeciętnych warunkach, gdy buduje się typowy dom spełniający minimum normowe, różnica 2-3 cm w grubości materiału izolacyjnego zwykle nie ma większego znaczenia. Wtedy do ocieplania ścian domu przeważnie stosuje się zwykły styropian, ponieważ jest on tańszy. Ale gdy chce się zbudować dom o bardzo ciepłych ścianach, pozwalający na znaczne oszczędności wydatków na energię, opłaca się zainwestować w styropian o lepszych parametrach izolacyjnych. Różnica w grubości ocieplenia jest wtedy znaczna. Przynosi to więc zarówno korzyści praktyczne, jak i finansowe.

Styropian o bardzo dobrych parametrach izolacyjnych jest też bardzo przydatny przy ocieplaniu takich miejsc w budynku, w których ze względów praktycznych lub technologicznych nie stosuje się grubej warstwy ocieplenia. W miejscach tych zwykle tworzą się mostki termiczne, przez które ucieka bardzo dużo ciepła, znacznie obniżające izolacyjność termiczną całej ściany. Dotyczy to zwłaszcza nadproży i ościeży w ścianach jednowarstwowych, a także np. docieplania loggi balkonowych, gdy zależy nam, aby warstwa materiału ociepleniowego jak najmniej ograniczała ich powierzchnię. Tutaj szczególnie opłaca się zastosować materiał izolacyjny o zdecydowanie lepszych parametrach cieplnych, nawet jeśli jest droższy. Na zaizolowanie tych miejsc zużywa się bowiem niewielką ilość styropianu, jego koszt nie jest więc duży, a korzyści z zastosowania - ewidentne.

Ciepłe i zimne dodatki

Styropian techniczny Swisspor Lambda, który jest  produkowany ze specjalnej masy z dodatkiem grafitu, który nadaje płytom charakterystyczny ciemnoszary kolor. To głównie dzięki temu ma on tak dobre parametry cieplne. Jednocześnie styropian ten, jako jedyny taki produkt na naszym rynku, nie zawiera domieszki tzw. reglanulatu, czyli zmielonych odpadów produkcyjnych. To również bardzo korzystnie wpływa na jego parametry - współczynnik  λ , a także wytrzymałość na ściskanie.

Ocieplanie ościeży

W budynkach o ścianach jednowarstwowych, okna powinny być osadzone w połowie grubości ściany. Takie ich umiejscowienie wymusza określone rozwiązania odnośnie do ocieplenia ościeży i grubości materiału termoizolacyjnego. Zwykle możliwe jest zastosowanie materiału o grubości 6-8 cm (0,7-0,8 grubości ramy okiennej) i jest to minimum, z jakim należałoby się liczyć w wypadku zwykłego styropianu. Powinien być on ułożony we wnęce okiennej od zewnątrz oraz wyłożony na ścianę wokół otworu okiennego na szerokość 15-20 cm (około połowy grubości ściany) (rys. 1). W przeciwnym razie wokół okna powstaną potężne mostki termiczne, przez które ucieknie z budynku bardzo duża ilość ciepła. Niestety, tak właśnie jest w zdecydowanej większości domów o ścianach jednowarstwowych. Ponieważ takich ścian nie ociepla się od zewnątrz na całej powierzchni, bo wystarczającą izolacyjność gwarantuje im materiał konstrukcyjny, odpowiednia zaprawa i tynk, projektanci, wykonawcy i inwestorzy często "zapominają", że ocieplenia od zewnątrz wymagają ościeża. A jeśli już takie ocieplenie wykonują, to zwykle ma ono grubość zaledwie 2-3 cm, rzadko 5 cm, czyli o wiele za mało jak na wymagania związane z oszczędnością energii. Dlaczego tak się dzieje - najczęściej dlatego, że widoczne na elewacji paski materiału izolacyjnego po prostu się nie podobają.

Aby wyobrazić sobie skalę problemu, posłużmy się przykładem: przeciętne okno o wymiarach 1,5 m x 1,5 m ma obwód około 6 metrów bieżących. W domu zwykle jest co najmniej 10 takich okien, co daje nam już 60 m bieżących ościeża - często bez ocieplenia. Taką właśnie długość ma niejeden wieniec w domu jednorodzinnym. Czy dzisiaj, w czasach energooszczędnego budowania, można by było postawić dom z nieocieplonym wieńcem?

Jak poradzić sobie z tym problemem? - Przede wszystkim trzeba ocieplać ościeża i to materiałem o jak najlepszych parametrach cieplnych. Wtedy będzie można albo zredukować jego grubość, albo osiągnąć lepszy efekt termoizolacyjny. Ponadto warto namówić projektanta na dekoracyjne ukształtowanie opasek termoizolacyjnych wokół okien (można je też oczywiście zaprojektować samodzielnie), możliwości jest wiele, a wygląd elewacji może być dzięki temu nawet bardziej efektowny.

Ocieplanie nadproży i wieńców

Podobny problem występuje w wypadku nadproży i wieńców w ścianach jednowarstwowych. Tutaj również bardzo często tworzą się mostki termiczne - ale nie z powodu braku izolacji cieplnej, tylko na skutek niewystarczającego ocieplenia tych miejsc (rys. 2 a). Na przykład w gotowych kształtkach nadprożowych często układa się ocieplenie grubości tylko 4 cm. Tymczasem, aby wyeliminować mostki termiczne, trzeba by było ułożyć około 10 cm styropianu o standardowych parametrach izolacyjnych, co nie jest możliwe, bo przestrzeń wewnątrz kształtki wypełnia również zbrojenie. Są jednak dwie możliwości poradzenia sobie z tym problemem:

 można zastosować materiał ociepleniowy o lepszych parametrach izolacyjnych i ograniczyć nieco powierzchnię zbrojenia, umożliwiając tym samym ułożenie trochę grubszej warstwy materiału ociepleniowego. Jeśli otwór pod nadprożem nie ma dużej rozpiętości (jest przygotowywany pod zwykłe okno lub okno balkonowe o szerokości do 3 m), z zachowaniem potrzebnej nośności nadproża nie powinno być wtedy problemu;

 wykonać opaskę z materiału ociepleniowego wzdłuż nadproża (czy wokół wieńca), co w efekcie oznacza przedłużenie opaski wykonanej przy ościeżu za nadproże (rys. 2 b). Powinna ona zachodzić na około 1/2 grubości ściany budynku ponad nadproże (lub wieniec).

Stosując opaskę, można nadproże czy wieniec ocieplać albo nie. Zależy to od tego, jakiej grubości materiał izolacyjny ułożymy i jakie będzie on miał parametry cieplne. Im będą lepsze, tym mniej problemu z ociepleniem nadproża i wieńca i tym korzystniejszy efekt izolacyjny uda nam się uzyskać.

Okno osadzone w ścianie jednowarstwowej

Nieocieplone lub słabo ocieplone ościeże to częste miejsce powstawania mostków termicznych


Prawidłowe ocieplenie ościeża zapobiega wzmożonej ucieczce ciepła z pomieszczeń

ściana jednowarstwowa, okno, ocieplenie ze styropianu