Wibracja i hałas w obiektach budowlanych

Głównymi źródłami hałasu instalacyjnego są wszelkiego rodzaju maszyny oraz urządzenia wchodzące w skład wyposażenia technicznego budynku. Są to przede wszystkim:
instalacje wodno-kanalizacyjnepompy wodne i hydrofory rozprowadzające wodę na wyższe kondygnacjepompy używane w chłodnictwie i klimatyzacji.

W przypadku instalacji wodno-kanalizacyjnej hałas emitowany jest przez: przepływającą wodę przez sieć rur kanalizacyjnychwypływającą wodę z instalacji oraz z armatury czerpalnejodpływającą wodę z przyboru sanitarnegouderzenia strumienia wody podczas korzystania z wanny, zlewu czy brodzikaopadanie ścieków w pionowym odcinku rurociąguodbijanie się strumienia przepływających ścieków podczas zmiany kierunku przepływu ( z pionowego na poziomy)           

Z przeprowadzonych do tej pory licznych badań dotyczących hałasów instalacyjnych przenikających do mieszkań wynika, że najgorzej tolerowana przez mieszkańców jest przepływająca woda przez sieć kanalizacyjną. Spowodowane jest to szybkim przemieszczaniem się wody w przewodach o zbyt małych średnicach w odniesieniu do danej prędkości przepływu. Pomimo niewielkiego poziomu natężenia wytwarzanego dźwięku zjawisko to okazuje sie bardziej uciążliwe niż np. hałas komunikacyjny.

Hałas pochodzący od pomp wodnych i klimatyzacyjnych oraz hydroforów wynika głównie z pracy tych urządzeń. Wywołują one liczne źródła drgań o bardzo zróżnicowanych poziomach. Do najważniejszych rodzajów hałasu należą: 

- hałasy przepływowe - powstawanie dźwięku o wysokich częstotliwościach na skutek turbulencji i tarcia cząsteczek wody o powierzchnie elementów przez , które przepływa w danej chwili wodahałasy powstające na skutek kawitacji - źródło dźwięku powstające przez tworzenia się i wzajemne uderzania o siebie pęcherzyków pary wodnejhałasy spowodowane siłami bezwładności - wywołane są brakiem wyważenia obracających się elementów (np. wirnika)hałasy wywołane tarciem w łożyskach i uszczelnieniachhałas wywołany pracą silnikapozostałe źródła hałasu: wywołane np. pracą łożysk tocznych, obracaniem się na sucho dławików i ślizgowych pierścieni uszczelniających. W wielokondygnacyjnych budynkach mieszkalnych jak i w obiektach użyteczności publicznej można wyróżnić wiele wewnętrznych źródeł hałasu.

Oprócz uciążliwego działania węzłów ciepłowniczych czy stacji transformatorów, hałas często emitowany jest przez pomieszczenia usługowe (kawiarnie, sklepy, dyskoteki itp.) znajdujące się bezpośrednio pod częścią mieszkalną (bloki) czy np. administracyjną (budynki użyteczności publicznej). Poziom hałasu generowanego przez źródła wewnętrzne w budynkach waha się od 40dB(A) dla instalacji przepływu wody do nawet 100dB(A) w przypadku sprężarek w hydroforniach czy usług wbudowanych.

Tab.1 Wartości poziomów hałasów generowanych przez przykładowe źródła wewnętrzne występujące w obiektach budowlanych

 Wbrew pozorom wibracja i hałas instalacyjny stanowią poważny problem dla dzisiejszego społeczeństwa. Świadczą o tym liczne raporty SANEPID-u  informujące o  ciągle wzrastającej liczbie skarg na te zjawiska. Sytuacja okazuje się jednak paradoksalna. Nie ma możliwości ich likwidacji. W większości wypadków zaistniały poziom hałasu pochodzącego z urządzeń instalacyjnych nie przekracza wartości normowych bądź stanowi za małą różnicę pomiędzy tłem akustycznym występującym w danym pomieszczeniu. Taka sytuacja uniemożliwia rozpatrywanie wniesionych skarg przez mieszkańców.

Powinniśmy mieć na uwadze fakt, iż w najbliższym należy spodziewać się wzrostu wymagań co do poziomu hałasu pochodzącego od wszelkich urządzeń zainstalowanych w obiektach budowlanych. Związane jest to głównie ze wzrostem oczekiwań mieszkańców domów czy bloków jak i osób użytkujących pozostałe typy budynków. Wydaje się, że powoli zaczyna zwiększać się wśród obywateli świadomość skali problemu jakim jest hałas instalacyjny. Zauważa się  większe wymagania akustyczne w stosunku do komfortu nowo wybudowanych mieszkań.

Rozważane jest ponadto wprowadzenie w Polsce ( na wzór krajów zachodniej Europy) klasyfikacji akustycznej budynków mieszkalnych. Miałoby to obowiązywać  wg następującej zasady: im wyższa klasa komfortu akustycznego, tym dopuszcza się niższe poziomy hałasu dla danego obiektu. Tak przedstawiona zależność miałaby się tyczyć zarówno poziomu energii akustycznej generowanej przez urządzenia instalacyjne jak i hałasu pochodzącego z otoczenia budynku. Czy taki podział nastąpi...? Czas pokaże...